«تهیه شده در گروه شرکت‌های پیشتاز»
پادشاهیِ مواد، گنجَ‌ش را
در سطوح مختلفی ذخیره می‌کند
تا چندی پیش، ما فکر می‌کردیم که فقط یک سطح وجود داره
ما نمی‌دونستیم که سطوحِ دیگری هم وجود دارد
،وقتی یک کبریت رو روشن می‌کنیم واکنشی شیمیایی، انرژیِ
ذخیره شده در مولکول‌ها رو آزاد می‌کنه
پیوندهای شیمیایی قدیمی می‌شکنند و پیوندهای شیمیایی جدید ساخته می‌شوند
حالا، مولکول‌های مجاور شروع به سریع‌تر حرکت کردن می‌کنند و
دما افزایش پیدا می‌کند
به زودی، فرایند تبدیل به نوعی واکنشِ
زنجیروار یعنی خودپیشرو می‌شود
انرژی که توسط شعله‌ای آزاد میشه پیوندهای
شیمیاییِ بین اتم‌ها رو احتمالا برای چندین سال قفل کرده
الکترون‌هایی که دور هسته‌شان می‌چرخیدند باعث تغییر شدند
وقتی آتشی درست می‌کنیم
ما این انرژی شیمیایی مخفی رو آزاد می‌کنیم
ولی سطح عمیق‌تری از ماده هست که
برای نوعی دیگر از انرژی جا فراهم می‌کند
.درون قلب اتم، هسته‌اش
این گنج پنهان میلیارد‌ها سال قبل در
کوره‌های ستاره‌ایِ دور ساخته شده بودند
مدت‌ها قبل از اینکه زمین شکل بگیرد
این چیزیست که به ستاره‌ها نیرو می‌دهد
گرفتن این دانش از طبیعت
یک مَناسِک گُذارِ کیهانی است
موجوداتِ هرجهانِ ممکنی که به اندازه‌ی کافی باهوش هستند تا
اینقدر عمیق داخل مارپیچِ طبیعت سفر کنند بهتره از خودشان مراقبت کنند
رازِ اخترتاب چیز خطرناکیست
مثل آتش، می‌تواند تمدنی را به وجود آورد و
می‌تواند نابودش کند
‫ مترجم: Alireza.rm
اتم چیه؟
از چه چیزی ساخته شدن؟
چگونه به همدیگه پیوستن؟
چگونه چیزی به کوچکی یک اتم می‌تواند
حاوی چنین قدرتی باشد؟
اتم‌ها از کجا اومدند؟
از همونجایی که ما اومدیم
وقتی ما دنبال منشاء اتم‌ها می‌گردیم
ما داریم دنبال خواستگاه‌های خودمون می‌گردیم
این جستجو ما رو به اعماق فضا و زمان می‌بره
می‌خوام براتون داستانی از دو اتم رو تعریف کنم
باهام بیاید
خیلی وقت پیش، قبل از اینکه ،زمین وجود داشته باشد
حلقه‌ای از گاز سرد و باریک وجود داشت
از ساده‌ترین اتم‌ها ساخته شده بود
و آن‌ها به طور گرانشی به یکدیگر مجذوب بودند
پس، ابر رشد کرد
اتم‌ها حاوی ذراتِ
کوچک اما سنگینی در هسته‌شان بودند
هیدروژن پروتون داشت هلیوم هم نوترون داشت
آنها جفتشون پوششی از الکترون‌هایی در
مداری در اطرافشان داشتند
اتم‌های درونیِ ابر از همیشه سریع‌تر حرکت کردند
همانطور که گرانش آن‌ها رو از همیشه به هم نزدیک‌تر کرد
تا وقتی که کل این چیز فرو ریخت
این فروریختگی دما را به قدری بالا برد
که ابر تبدیل به راکتور همجوشی طبیعی شد
به عبارت دیگر، به یک ستاره تبدیل شد
اتم‌هایی که بر طبق قوانین فیزیک عمل می‌کردند
در تاریکیِ ادامه‌دار به یکدیکر برخورد می‌کردند و ترکیب می‌شدند
و بعد، نور به وجود آمد
در این حبابِ ذرات ابتدایی
هسته‌ی یکی از اتم‌های هلیوم
شکل گرفته شد
بعد از میلیاردها سال، ستاره مسن شده است
و تمام سوخت هیدروژنیِ در دسترس را به هلیوم تبدیل کرده است
حالا که وقت مرگِ ستاره است
به برگشتن به دوران آغازینش ادامه می‌دهد
می‌تونید اتم هلیومِ ما رو پیدا کنید؟
به دو اتم دیگه پیوست ،تا تبدیل به یکی از قهرمانانِ ما شود
اتم کربن
این چیزی است که در قلبِ‌ ستارگان وجود دارد
به زودی، اتم کربنِ ما از این ستاره‌ی غول سرخ
خارج شده و وارد اقیانوسِ بین‌ستاره‌ایِ فضا می‌شود
ما رنگ این اتم رو آبی کردیم تا بتونید در عظمت
پیداش کنید
درهمین زمان، در قسمتی دیگر از کهکشان
،همانطور که ستاگران متولد می‌شوند و می‌میرند
فرایندهایی مشابهی داشتند انجام می‌شدند
اتم دیگری از داستان ما در قلب این ستاره‌ی در حال مرگ
شکل گرفته بود
در فرایند فاجعه‌آمیزِ انفجار ابرنواختر
۲۲۶ پروتون و نوترون با یک اتم کربن ترکیب شده
و تبدیل به یک اتم اورانیوم شدند
ما قهرمان دیگرمان رو به رنگ قرمز درآوردیم
تا بتونید اون رو در ادیسه‌اش در فضا
و زمان دنبال کنید
بطور شانسی
بعد از سرگردانی در کهکشان راه شیریِ وسیع
هر دو اتمِ ما در تولد آتشینِ
یک منظومه‌ی شمسی کوچک حضور یافتند
منظومه‌ی ما
اتم کربن ما سفر زیادی کرده است تا جزوی از سیاره‌ای کوچک شود
بعد از میلیاردها سال این اتم به مولکولی شدیدا پیچیده
پیوست که ویژگیِ خاصِ ساختن
کپی‌های تقریبا همسان از خودش را داشت
،اتم کربن در منشاء زندگی نقش کوچکش را ایفا می‌کند
با وجود تمامِ تجسمش
اتم کربن ما هیچ خودآگاهی‌‌ای نداشت
اراده نداشت
اتم کربن ما صرفا یک دندانه‌ی به شدت جزئی در یک دستگاه کیهانیِ وسیع است
که طبق قوانین طبیعت عمل می‌کند
و اون اتم دیگه؟
اتم اورانیومی که در ابرنواختر ساخته شده بود؟
چه اتفاقی برایش افتاده است؟
جهان ما در آتش متولد شده بود
و این اتم ریز به سمتش کشیده شده بود
شاید سوار موج انفجارِ یک ابرنواختر شده بود
یا شاید، بوسیله‌ی گرانشِ خورشیدمان جذب شده بود
و عمیق‌تر و عمیق‌تر به داخل کشیده شده بود
که حتی از جهنم هم بدتر بود
سطح زمین به زودی خنک شد
ولی داخلش مذاب باقی ماند
ماگما به آرامی به گردش در می‌آید و اتم اورانیومِ ما
در حین سال‌های زیادی، از اعماق زمین
تا روی سطح زمین حمل می‌شود
با وجود فشار و دمای بالا در اعماق زمین
تمامیتِ اتم ما هیچوقت تهدید نشده بود
اتم‌ها کوچک، قدیمی، سخت و بادوام هستند
همه‌چی که شامل ما هم می‌شود از اتم ساخته شده است
ولی تا اواخر قرن نوزدهم
ما در مورد فعالیتِ دیوانه‌وار در درون اتم چیزی نمی‌دانستیم
و اینجا جایی است که دو اتم ما از دو سرِ
کهکشان راه شیری بالاخره با یکدیگر دیدار کردند
این اتفاق در پاریس افتاد
اتم کربن ما تبدیل به جزوی از شبکیه‌ی چشمِ
یکی از بزرگترین دانشمندان جهان شد
این اتفاق فقط چند روز بعد از کشف پرتوی ایکس افتاد
ماری کوری و شوهر و همکار تحقیقاتی‌اش، پیِر
می‌خواستند بدانند چگونه تکه‌ای از ماده می‌تواند
دیدن از پشت پوست و دیوارها را ممکن کند
دانستن اینکه مکان‌های نادری در ،جهان وجود دارند که سنگ‌ها
،که پر از اورانیوم هستند ،این ویژگی‌های عجیب را دارند
الهام‌بخش ماری در جستجوی علمی‌اش بود
سنگ معدن قهوه‌ایِ راکد، که هنوز با برگ‌های کاج مخلوط بودند
از قسمتی از اروپای شرقی آمده بود که حالا جمهوری چک است
ولی این ماده خیلی کمیاب بود
و حتی برای تقطیر مقدار کمی از آن
طولانی‌ترین و شدیدترین تلاش‌ها لازم بود
اون بعدا نوشت
ما در تنها شغل‌مان زندگی می‌کردیم" ".درست مثل یک رویا
آن‌ها تحت بدترین شرایط ممکن کار کردند تا
،سنگ معدن رو با تصفیه تبدیل به کانی‌ای به اسم پیچ‌بِلِند کنند
که پنجاه تا هشتاد درصد آن اورانیوم بود
این دستاورد بزرگی بود ولی ماری و پیر
در جستجوی چیزی حتی کمیاب‌تر بودند
سه سال براشون زمان برد تا مقدار زیادی سنگ معدن تهیه کنند
برای مجزا کردن یک دهمِ یک گرمِ یک ماده‌ای که نامش را رادیم گذاشته بود
ماری و پیر عنصری کاملا جدید را کشف کرده بودند
کوری‌ها نشون دادن که حرارتِ زیاد
تاثیری روی رادیم نمی‌گذارد
این عجیب بود
بیشتر چیزهایی که در معرضِ چنین حرارتی قرار می‌گرفتند
به شدت تغییر می‌کردند
و چیز دیگری هم بود
رادیم خودبخود انرژی تولید می‌کرد
نه از طریق واکنش‌های شیمیایی
بلکه از طریق یک مکانیزمِ ناشناخته
ماری کوری نام این پدید جدید رو رادیواکتیویته گذاشت
او و پیر حساب کردند که انرژی‌ای که خودبخود
از تکه‌ای رادیم جاری بود بسیار بیشتر از
انرژی سوختن همین مقدار زغال‌سنگ بود
رادیواکتیویته، میلیون‌ها
برابر از انرژی شیمیایی قدرتمندتر بود
تفاوت بین آزاد کردن انرژی‌ای که
در مولکول‌ها ساکن هستند و قدرت بسیار بزرگ‌تری
که در اعماق ذخیره شده بود همین بود
بین ماری، پیر، ایرن کوچولو و مردی که
،بعدا ماری با او ازدواج کرد
خانواده پنج جایزه‌ی نوبل در علم برنده شده است
بطری‌ها، لوله‌ها و قمقمه‌های پیچ‌بلندی که
آن‌ها تصفیه کرده بودند، پس‌مانده‌ای از ذرات رادیم باقی گذاشتند
این ذرات به قدری تاثیرگذار بودند که ماری و پیر شب‌ها به آزمایشگاه می‌رفتند
:ماری سال‌ها بعد نوشت این لوله‌های درخشان"
،در آن خانه‌ی کثیف و بد ".مانند ستارگان زمینی بودند
ماری نتیجه‌گیری درستی کرد که
تابناکی بدلیل اتفاق افتادن چیزی درون
هسته‌ی اتم‌های رادیواکتیوی بود
برای هزاران سال، تصور می‌شد که اتم‌ها
کوچک‌ترین ماده بودند
ستارگان زمینی کوری مدرکی بودند که درون اتم‌ها
جهانی ممکن وجود دارد که حتی ذراتِ
کوچک‌تری درحال تعامل داشتن هستند
،صد سال بعد از این شب جادویی
کتاب‌های آشپزیِ ماری کوری هنوز با رادیواکتیویته‌ی نفیسی
که کشف کرده بود می‌درخشیدند
ولی زمان زیادی طول نکشید تا پیامدهای تاریک‌ترِ
این فهمِ عمیق‌تر از طبیعت در ذهنِ
یک رویاگرا به نام اچ.جی. ولز اتفاق بیفتد
نویسنده‌ای که در تبدیل کردن
آشکارسازی‌های جدیدِ علم به داستان‌هایی که
جهان را اسیر کرده بودند
و پیشبینی بزرگ‌ترین پیامدهایشان نابغه بود
اچ.جی. ولزِ نویسنده
که اولین کسی بود که ماشین‌های زمان ،و تهاجم‌های بیگانگان را متصور شده بود
کابوسِ جهان آینده‌‌ای را داشت که در آن از اتم‌ها
برای اسلحه‌سازی استفاده می‌شود
"در کتابش به نام "جهان آزاد می‌شود که در سال ۱۹۱۳ نوشته شده است
او عبارتِ بمب‌های اتمی را ابداع کرد
و آن‌ها را روی سر مردم غیرنظامیِ درمانده رها کرد
او جنگ اتمی غیرممکنی بین انگلستان و
آلمان در آینده‌ی دوری در دهه‌ی پنجاه میلادی تصور کرد
،در ۱۹۳۳، فیزیک‌دان مجارستانی
لئو زیلارد، در نظر داشت تا تبدیل به یک زیست‌شناس شود
دکتر زیلارد؟
حالتون اونجا خوبه؟
او رمانِ ولز را خواند و باعث شد به فکر بیفتد
زیلارد می‌دانست که اتم‌ها از درون از پروتون‌ها و
نوترون‌ها و از بیرون
از پوششی از الکترون‌ها ساخته شده‌اند
یکدفعه، در حین انتظار برای تغییرِ نور در این تقاطع در لندن
در ذهنش یکدفعه تفکری بوجود آمد
که اگر بتواند مقداری بس زیاد از
عنصری که وقتی دو نوترون‌َش به یکدیگر برخورد کنند، دو نوترون دیگر بوجود آورند فراهم کند
اینکار باعث تقویت یک واکنشِ زنجیره‌ایِ هسته‌ای می‌شود
دو نوترون چهار تا می‌شود، چهار هشت تا می‌شود
.و به همین ترتیب
تا وقتی که مقادیر بزرگِ انرژی در درون خود هسته
بتواند آزاد شود
نه یک واکنش شیمیایی بلکه یک واکنش هسته‌ای
این لحظه‌ای بود که جهانمان تغییر کرد
لئو زیلارد همچنین قدرتِ نمایی رو می‌دونست و
این رو هم می‌دونست که اگر واکنش زنجیره‌ایِ نوترونی بتواند اون پایین در جهانِ
هسته‌ی اتم راه انداخته شود
پس اتفاقی مثل بمب اتمی خیالیِ ولز
ممکن است ممکن باشد
او از فکر به این قابلیت مخرب ترسید
این درست آخرین توسعه‌ی زنجیره‌یِ
خشونتی بود که مدت‌ها قبل شروع شده بود
،پنجاه هزار سال قبل
تمام انسان‌ها در گروه‌هایی متشکل از شکارچیان و جمع‌کنندگان سرگردان بودند
آن‌ها در مناطقی محدود بوسیله‌ی
صدا زدن یکدیگر، با هم ارتباط برقرار می‌کردند
این بر حسب سرعتِ صوت
حدود ۷۵۰ مایل در ساعت است
ولی در فواصل دور تنها می‌توانستند با سریع دویدن
ارتباط برقرار کنند
حدود دوازده هزار سال قبل حدودا در همان زمانِ
اختراع کشاورزی آن‌ها قدرتی را ایجاد کردند که
می‌توانستند از فواصل دورتری بکشند
شعاع کشتن به قوس پیکانی که توسط یک کمان
روانه می‌شود گسترش پیدا کرد
و می‌توانستند با یک پیکان، یک شخص را بکشند
اجدادمان منحصرا ستیزه‌جو نبودند زیرا
در آن زمان، مردم خیلی کم و فضای خیلی زیادی وجود داشت، به طوری که
ترجیح داده می‌شد به جایی دیگر بروند تا بطور مسلح بجنگند
از اسلحه‌هایشان تقریبا فقط برای شکار استفاده می‌شد
خط افق شناسایی‌شان احتمالا کوچک بوده است
تنها با دیگر اعضای گروهِ
پنجاه یا صدنفری‌شان
ولی خط افقِ زمانی‌شان جهشی بزرگ کرد
آن‌ها سخت و زیاد کاشتن گیاهان کار می‌کردند
تا چندین ماه بعد بتوانند برداشت‌شان کنند
آن‌ها لذتِ حال را تبدیل به لذتِ آینده کردند
آن‌ها شروع به برنامه‌ریزی آینده کردند
حدود دو هزار و پانصد سال قبل نوع جدیدی از جنگ بوجود آمد
قلمروهای فتح‌شده‌ی اسکندر از مقدونیه
تا "دره سند" ادامه داشت
حالا تعداد زیادی در سیاره زمین وجود داشتند که به
گروه‌هایی متشکل از میلیون‌ها نفر بیعت کرده بودند
در مسافت‌های دور
حداکثر سرعتِ ارتباطات و حمل‌ونقل
سرعت سفر دریایی و اسب بود
،پادشاهِ اسپارت، آرچیداموس سوم
برای شجاعتِ مصممَ‌ش معروف بود
او از شرکت کردن در مبارزه‌ی تن به تن با دشمن لذت زیادی می‌برد
گفته شده است که وقتی اون برای اولین بار شلیک شدن یک پرتابه توسط
یک خرکمان رو دیده، با اندوه فریاد زده است
!اوه، هرکول" "!شجاعت مردان از دست رفته است
هردوِ شعاع کشتن و محدوده‌ی کشتن
به شدت افزایش پیدا کرد
حالا، ده جسد در جایی که یک جسد قرار می‌گرفت قرار می‌گیرد
و سربازی که اهرمِ ابزارهای محاصره رو رها می‌کرده است
هیچوقت حتی چهره‌هایشان را هم ندیده است
او در اون سمت دیوار شهر
از کشتار بسیار دور می‌ماند
امروزه، حداکثر سرعت حمل‌ونقل
سرعتِ گریزِ زمین است
بیست و پنج هزار مایل در ساعت
سرعت ارتباطات، سرعت نور است
خط افق شناسایی هم به شدت گسترش پیدا کرد
برای برخی، یک میلیارد یا بیشتره
برای بقیه، تمام گونه‌ی ماست
و برای چند نفر، تمام موجودات زنده هستند
شعاع کشتن در سناریوِ بدترین حالت
حالا تمدنِ جهانیِ ماست
چطور به اینجا رسیدیم؟
نتیجه‌ی یک آغوشِ کشتنده بین دولت و علم بود
و دانشمندی بود که برای او هیچ مقداری
از قدرت مخرب کافی نبود
شناسایی کردن لحظه‌ی دقیقی که
اولین جنگ هسته‌ای آغاز شد سخت است
برخی ممکن است این را به زمانی که اون پیکان از
بالای درخت رد می‌شد ربط دهند
دیگران ممکن است بگویند با سه پیام
خیلی دیرتر آغاز شد
در روز تولدِ آدولف هیتلر در سال ۱۹۳۹
،یکی از باهوش‌ترین دانشمندان جوانش
پاول هارتک، هدیه‌ای ویژه برای "پیشوا"یش در نظر داشت
هارتک نامه‌ای برای اداره‌ی جنگِ نازی نوشت
و می‌خواست که بهشون اطلاع دهد که آخرین پیشرفت در
فیزیک هسته‌ای، این را ممکن می‌کند تا انفجاری به شدت قدرتمندتر از
جنگ‌افزار متعارف ایجاد کرد
اون داشت سعی می‌کرد تا بمبی اتمی به آدولف هیتلر بدهد
ولی هیتلر هیچوقت به سلاح اتمی دست پیدا نمی‌کرد
اون خیلی از فیزیک‌دان‌های بزرگ در قلمرو‌یش را کشته بود
یا به زندان انداخته بود یا تبعید کرده بود
فیزیک‌دان‌هایی که یهودی یا لیبرال بودند
و فیزیک‌دان‌های زیادی که جفتشون بودند
دقیقا یک ماه قبل از شروع جنگ
لئو زیلارد به خانه‌ای که آلبرت اینشتین در
لاینگ آیلند اجاره کرده بود سفر کرد
فیزیک‌دانی که معمولا شوفر لئو زیلارد در
گردش‌های خارج از منهتن بود در آن روز در آگوستِ ۱۹۳۹ در دسترس نبود
پس، زیلارد مهاجری مجارستانی رو به خدمت گرفت
.دانشمندی جوان به نام ادوارد تلر
شکنجه‌های در بوداپست او و خانواده‌اش را
پناهنده‌ی مونیخ کرد
جایی که او در آن پای راستش را در یک تصادف رانندگی از دست داد
در اوایل دهه‌ی سی میلادی تلر و خانواده‌اش مجبور شدند
باری دیگر فرار کنند
درست همونطور که هارتک حس کرد وظیفه‌اش هست که هیتلر را باخبر کند
زیلارد می‌خواست رئیس‌جمهور فرانکلین روزولت
قدرت عالی یه همچین سلاحی رو بدونه
هیچ دانشمندی روی زمین نبود که اعتبار
و تاثیرش با اینشتین قابل‌مقایسه باشد
کابوس انیشتین تصور کردن هیتلر با
سلاحی هسته‌ای در اختیارش بود
ولی عواقب بلندمدتِ
این دانشِ خطرناک و جدید چه چیزی است؟
که، زمانی که رها شود، غیرقابل‌بازگشت است
انیشتین هیچ نقشی در تلاش آمریکا برای
ساخت بمب اتمی نمی‌گرفت
که با نام "پروژه منهتن" شناخته می‌شد
ولی اون به رئیس‌جمهور در مورد پتانسیلِ
هسته اتمی در جنگاوری هشدار داد
بعد از اتمام جنگ او به خبرنگاری گفت که اگر
می‌دانست آلمانی‌ها در توسعه‌ی یک بمب اتمی شکست می‌خورند
او هیچوقت نامه را امضا نمی‌کرد
ولی ادوارد تلر چنین دوسوگرایی‌ای نداشت
او نمی‌توانست برای شروع به استفاده از اتم به عنوان یک سلاح صبر کند
فیزیک‌دان روسی، گئورگی فلروف سال‌ها تلاش ،می‌کرد تا هشدار دهد به رهبرش
ژوزف استالین، در مورد کاربرد‌های نظامی ممکنِ
.یک واکنش زنجیره‌ایِ هسته‌ای
ولی شوروی بوسیله‌ی آلمان‌ها تحت‌محاصره بود
و اتمام یک پروژه بمب اتمی احتمالا سال‌ها طول می‌کشید
با مشکل جدی‌شون که باعث محدودیت‌هایی نیز می‌شد
به نظر می‌رسید که حتی فکر کردن بهش بسیار غیرعملی باشد
در ۱۹۴۲، فلروف مقاله‌ای علمی در مورد
فیزیک هسته‌ای منتشر کرد
او هیجان‌زده بود تا ببیند فیزیک‌دان‌های برجسته‌
در اروپا و آمریکا چه حرفی در موردش خواهند زد
فلروف متعجب شد
هیچکدوم از فیزیک‌دان‌های جامعه‌ی علمیِ بین‌المللی
فکر نمی‌کردند که مقاله‌اش ارزش نظر دادن رو داشته باشه
اولش، او ناراحت شده بود بعدش متوجه شد که واقعا
چه اتفاقی درحال افتادن است
روزنامه‌های علمی آلمانی و آمریکایی مجبور بودند
تا هیچ مقاله‌ای در مورد فیزیک هسته‌ای منتشر نکنند زیرا هردو ملت
بطور مخفیانه در حال ساختن بمب بودند
این غیبت اطلاعات منتشر شده
یا به عبارتی سگی که پارس نمی‌کرد بود که فلروف
را متاثر کرد تا دوباره تلاش‌هایش برای متقائد کردن استالین برای شروع
برنامه‌ی اسلحه هسته‌ای خودش را دوبرابر کند
در هر سه‌ی این موارد، این دانشمندان بودند
نه ارتشبدها یا دلال‌های اسلحه
که رهبرانشون رو باخبر کردند که افزایش بزرگی در
محدوده‌ی کشتن ممکن است
وزارت جنگ ایالات متحده
مکان دورافتاده‌ی لاس‌آلموس در نیومکزیکو
رو به عنوان مرکز فرماندهیِ پروژه‌ی تحقیقاتی بمب اتمی انتخاب کرد
آنجا توسط مدیر پروژه، فیزیک‌دان جولیوس
رابرت اوپنهایمر توصیه شده بود
کسی که در آنجا وقتی نوجوان بود از بیماری‌ای بهبود یافته بود
ولی برای ادوار تلر بمبی اتمی به اندازه کافی بزرگ نبود
اون رویای کشندگی‌ای حتی بزرگ‌تر رو داشت
،سلاحی که در مقایسه با آن بمب اتمی
رقیب بسیار کوچکی بود
یک سلاح هسته‌ایِ حرارتی
چیزی که تلر نامش را با محبت "عالی" گذاشته بود
اگر ادوارد تلر در جامعه علمی یک رقیب متضاد داشته است
این فرد ژوزف روتبلات بوده است
روتبلات در خانواده‌ای ثروتمند در ورشو بدنیا آمده بود
که مثل خانواده تلر، همه‌چیز رو از دست داده بودند
در تابستان سال ۱۹۳۹، درست قبل از حمله نازی‌ها
اون برای شرکت در تحقیقاتی در دانشگاهِ لیورپول
به انگلستان دعوت شد
در آخرین دقیقه‌ قبل از خروجش
،زنِ محبوبش، تولا یک آپاندکتومیِ اضطراری به سراغش آمد
اون مجبور شد تا وقتی که حالش به اندازه‌ی کافی
خوب شود، در آنجا بماند
تولا اصرار کرد که ژوزف به لیورپول برود تا خانه جدیدشان را آماده کند
به ژوزف گفته بود که فقط چند هفته جدا خواهیم بود
چالش، پیدا کردن فیوزی شیمیایی بود که
واکنش زنجیره‌ای هسته‌ای را فعال کند
که اولین بار لئو زیلارد این را متصور شده بود
دانشمندان و مهندسان به خودشان می‌گفتند که
با ساختن بمبی با قدرتی مخرب و بی‌سابقه
از خطری بزرگ دوری می‌کردند
و دولتشان قابل‌اعتماد است
و هیچوقت از چنین سلاحی برای حمله استفاده نمی‌کند
.نه مثل دولت‌های دیگر
این دانشمندان اتمی اولین نفراتی بودند که
ساختن اسلحه‌ی هسته‌ای را به عنوان بازدارنده‌‌ای برای استفاده کردن ازشون می‌دیدند
ترس از هیتلر با بمبی اتمی
پایه محرکِ پروژه منهتن بود
و با این حال، وقتی آلمان محاصره شده بود و هیتلر دیگر وجود نداشت
از بین هزاران دانشمندی که روی بمب کار می‌کردند
تنها یک نفر استعفا داد
که ژوزف روتبلات بود
در سال‌های بعد، هروقت کسی در مورد تصمیمش، از او سوال می‌پرسید
او همیشه هرگونه اشاره‌ای که اینکار را به دلیل
برتری اخلاقی انجام داده است، رد می‌کرد
او فقط لبخند می‌زد و حقیقت را می‌گفت که این بود
که او با ناامیدی دلش برای زنش تنگ شده بود کسی که جلویش برای خروج از
ورشو گرفته شده بود و در هرج و مرج جنگ گم شده بود
با پایان کارش در اروپا
فرصتش پیش آمد تا برود و دنبالش بگردد
ولی هیچوقت پیدایش نکرد
به جز اسمی در فهرست افراد مُرده
تولا در هولوکاست کشته شده بود
و به کلی در اردوگاه مرگ بلزک نابود شده بود
اگر چه او ۶۰ سال دیگر زندگی کرد
روتبلات هیچوقت دوباره ازدواج نکرد
از بین سه ملتی که تحقیقات‌شان در زمان جنگ را
،در ساخت بمب اتخاذ کرده بودند
تنها آمریکا قبل از پایان جنگ به موفقیت رسید
و تاریخ‌نگاران باور دارند به این دلیل بود که آمریکا
مهاجرهای زیادی داشت
از بین اشخاص برجسته‌ی پروژه منهتن
تنها دو نفر در آمریکا متولد شده بودند
و تنها یک نفر مدرک دکترایش را در آمریکا گرفته بود
بمب‌های اتمی روی شهر‌های ژاپنیِ هیروشیما و
ناگاساکی انداخته شدند و به جنگ جهانی دوم پایان دادند
دو ماه بعد رئیس‌جمهور ترومن، اوپنهایمر را
برای تبریک گفتن به دفتر بیضوی دعوت کرد
ولی بدلیل کاری که ترومن کرده بود
اوپنهایمر اصلا حال جشن گرفتن نداشت
آقای رئیس‌جمهور حس می‌کنم من مسئول این مرگ‌ها هستم
احمق نباش
اگه قراره کسی مسئول این مرگ‌ها باشه، من مسئولم
و منو اصلا اذیت نمی‌کنه
فکر می‌کنی چقدر طول می‌کشه تا
دست روس‌ها به بمب برسه؟
!هیچوقت
هیچوقت نذار اون دانشمند گریان دوباره
نزدیک من بشه، می‌شنوی؟
در کمتر از چهار سال بعد
روس‌ها بمب اتمی خودشون رو منفجر کردند
و کمی بعد، جفت ملت‌ها شروع به ساختن
عالی" کردند: بمب‌های هیدروژنیِ گرماهسته‌ای"
رقابت اسلحه هسته‌ای با اون سه نامه از طرف
دانشمندان شروع شد و شروعی وحشتناک داشت
بعد از جنگ، رویای قدرت کشتن بیشتر و بیشترِ تلر
در حال به واقعیت پیوستن بود
در اوایل دهه پنجاه میلادی وقتی شکار کمونیست‌ها در آمریکا
شروع شده بود، او کاملا خوشحال بود تا به
رئیس سابقش، رابرت اوپنهایمر اشاره کند
کسی که بطور درخشانی پروژه منهتن را اداره می‌کرد
باید برای امنیت شغلیِ تلر حذف می‌شد
بنابراین حرفه‌ی اوپنهایمر را نابود کرد
با وجود کاش قابل‌توجهِ انبارهای هسته‌ای
روحِ جنگ هسته‌ای، هنوز هم ما را تعقیب می‌کند
چطور می‌توانیم در سایه‌یِ
یک آتش‌فشانِ دودی اینقدر خوب بخوابیم؟
در زمان دیگری، افراد دیگری بودند که با
خطری بزرگ مواجه شده بودند
بذارید براتون داستانی رو بگم
دو مرد وارد یک بار می‌شوند
و با هم دعوا می‌کنند
لوئی آگاست سیپاری دستگیر شده بود و به زندانِ سن پیر
انداخته شده بود و در سیاهچالی زندانی شده بود
همه‌ی این اتفاقات در جزیره‌ی ،مستعمراتیِ فرانسه
مارتینیک در کارائیب در سال ۱۹۰۲ افتاد
در میان یک کمپین سیاسی
در این روز در ماه آپریل فرمن کلریک بیرون آمد
تا منظره را تحسین کند
او ارباب تمام چیزهایی که نگاه می‌کرد بود
کارخانه‌هایی که درختان جزیره را به مبلمان تبدیل می‌کردند
و مزارع نیشکر و قهوه
این عجیبه
چرا باید در چنین روز گرم و آفتابی‌ای بشمه باشد؟
،ولی بشمه نبود، خاکستری از آتش‌فشان بود
آتش‌فشانِ کوه پله
وقتی خاکسترها شروع به پایین آمدن کردند
،کلیر اپرنتیس، زن رئیس شورای آمریکایی
رفتن به خانه در ماساچوست را در نظر گرفت
نه، امکان اینکار وجود نداشت
جشنی برای هفته‌ی بعد بود که برنامه‌ریزی آن را کرده بود
عقب انداختنش غیرقابل‌تصور بود
و افراد زیادی بودند که خیلی فقیر بودند تا دارایی‌های ناچیزشان را
ترک کنند و از شهر سن پیر فرار کنند
و به قسمتی امن‌تر از جزیره بروند
دیگرانی که قصد انجام اینکار را داشتند
با قایق‌هایی عازم شدند
شهردار فوشه تا دیروقت کار کرد
و نقشه‌های مفصلی برای ضیافتِ شامِ جشن عروج آماده می‌کرد
...در همین زمان، در زیر
خدمتکاران خاکستر‌هایی که در سالن ضیافت بودندرا برای آماده‌سازی
.برای این رویداد پاک می‌کردند
نزدیک‌ترین شخص به دانشمند در جزیره‌ی ماریتینک
معلم مدرسه‌ی ابتدایی به نام گاستون لاندس بود
لاندس در حقیقت سفری به
آتش‌فشان بیدار شده کرد و مشاهداتش از فعالیت بیشتر شده‌‌اش
را در روزنامه به اشتراک گذاشت
ولی لاندس بیشتر نگران
سفر آینده‌اش به پاریس بود
او می‌خواست نمونه‌هایی از زندگیِ گیاهیِ جزیره را نمایش دهد
و در کنارش سخنرانی‌ای کند که از او خواسته شده بود آماده کند
ولی با این روندِ سقوط خاکسترها
تمام نمونه‌هایش نابود می‌شد
شهردار فوشی به اندازه کافی مصمم بود تا پوستر جدیدی درست کند
.شهروندان عزیز، نترسید"
هیچ جریان گدازه‌ای نمی‌تواند در آینده‌ی نزدیک به شهر برسد
بین ما و آتش‌فشان هفت کیلومتر فاصله است
مقدار گدازه‌ برای عبور از دو دره‌ی عظیم
و باتلاقِ بین ما و کوه پله
".بطور غیرممکنی زیاد باشد
در ساعات اولیه‌ی هفتم مه
مردم سن پیر با لرزش‌های متزلزلِ رعدآسا
و رعد و برقِ آتش‌فشانی در نزدیکیِ دهانه‌ی آتش‌فشانِ جهنمی، بیدار شدند
حالا، وحشت زیادی شروع به پخش شدن کرده بود
سربازان فرستاده شده بودند تا سعی کرده و مردم را آرام کنند
...و بعدش
درست قبل از سحرگاهِ صبح پنج‌شنبه
هشتم مه
آتش‌فشان کاملا آرام شده بود
هوا خنک و تمیز شده بود
و دریا مثل آینه بود
وقتی کوه پله در ساعت ۸:۰۲ صبح در روز هشتم مه، ۱۹۰۲
فوران کرد، انفجار صدایی تولید کرد که به قدری بلند بود
که در ونزوئلایی که ۵۰۰ مایل با آنجا فاصله داشت هم شنیده شد
سیل آذرآواریِ بزرگ
و ابری مرگبار از گازهای به شدت داغ
دره‌ها را رد کردند تا در چند دقیقه به شهر برسند
انفجار، معاول تنها
یک کلاهک هسته‌ای راهبردی بود
سه روز بعد از فوران
مردانی از قسمت‌های دیگر جزیره
خیابان‌های دودیِ سن پیر را جستجو می‌کردند
برای جمع‌آوری اجساد و سوختن چیزهایی که آتش‌فشان در کاملا بلعیدنشان
شکست خورده بود
افراد کمی چیزی که لوئی آگاست سیپاری
تحمل کرده بود و زندگی می‌کرد تا تعریفش کند، تجربه کردند
وقتی آتش‌فشان فوران کرد او صدای فریادهای
اسیرکنندگانش را برای مدت کمی قبل از سکوتی وحشتناک شنید
و بعدش، گرمایی شدید از طریق دریچه‌ای کوچک به
سلولش وارد شد
او لِی‌لِی می‌کرد و می‌پرید تا از آن دوری کند
ولی با این حال، از پاها تا شانه‌هایش به شدت سوخته بودند
به مدت سه روز درد را تحمل می‌کرد
بدون تغزیه‌ای جز رطوبت روی دیوارهای سلولش
حکمش که محصور شدن بطور تنها در سیاه‌چالی
ضخیم بود، زندگی‌اش را نجات داده بود
او یکی از دو زنده‌مانده از بین
سی هزار شهروند سن پیر بود
ما چطور؟
آیا ما می‌دانیم که چه زمانی زنگ خطر را به صدا در بیاوریم؟
آیا اتفاقی که در راه است را می‌توانیم ببینیم؟
آیا می‌توانیم به موقع بیدار شویم؟
ما به تعقیب یکی از دو اتم‌مان برگشتیم
اتم اورانیوم
اتم اورانیومی که ذاتا ناپایدار هست
دیر یا زود، دچار واپاشی می‌شود
ذره‌ای از هسته‌اش از بقیه جدا می‌شود
و اتم اورانیوم تبدیل به
عنصری کاملا متفاوت می‌شود
توریم
ما در حال پرواز در آتشباری از واپاشی هسته‌ای هستیم
ذرات زیراتمی مثل گلوله‌هایی از بین
ساختار نازک زندگی عبور می‌کنند؛
.الکترون‌های چسبنده از مولکول‌هایشان
اینطوری هست که تابش یونساز روی موجودات زنده تاثیر می‌گذارد
آن کروموزوم‌ها هیچوقت فرصتی نداشتند
به همین دلیل اسلحه اتمی خیلی خیلی از اسلحه مرسوم
خطرناک‌تر است
تابش یونساز همه‌جا در اطراف‌مان و حتی داخل ما هست
در میزان پایین، هیچ خطری ندارد
ولی در میزان بالا، داستان فرق می‌کنه
در کوتاه‌مدت، قرار گرفتن در معرض میزان زیادی از تابش می‌تواند
موجب یک واکنش فرار از سلولی شود که باعث می‌شود
بطور خیلی سریعی، تکثیر شود
سرطان
ولی همچنین قدرتش برای صدمه زدن می‌تواند در راهروهای زمان تکرار شود
،وقتی تابش به کروموزم‌های پروانه حمله می‌کند
ردی از نابودی از خود بر جای می‌گذارد که
سرنوشت فرزندان متولد نشده‌ی پروانه را تغییر می‌دهد
جهشی در ژن‌هایش
ما چیزهای مشترک زیادی با پروانه‌ها داریم
هرتغییری در معماریِ دی‌ان‌ای بارها و بارها
در نسل‌های بعد کپی خواهد شد
صدمه ارثی است
و آینده‌مان را خراب می‌کند
ما از اتم‌هایی ساخته شده‌ایم که در ستارگانی با
فاصله هزاران سال نوری در فضا و میلیاردها سال در زمان متولد شده‌اند
جستجو برای منشاءِ خودمان ما را به جایی
بسیار دورتر از مبدا تاریخ‌مان در جهان‌مان حمل کرده است
ما از ستارگان ساخته شده‌ایم و عمیقا با باقیِ
دنیا ارتباط داریم
ماده‌ای که از آن ساخته شده‌ایم در آتش کیهانی ساخته شده است
و حالا، ما، مجموعه‌های متحرکی از هفت میلیارد
میلیارد میلیارد اتم که به طور پیچیده‌ای در حین سال‌های زیادی متراکم شده‌اند
چاره‌ای اندیشیدیم تا از آن آتش کیهانی که
در قلب ماده پنهان شده است، استفاده کنیم
ما نمی‌توانیم این دانش را از یاد ببریم
و به طور غم‌انگیزی، جنون در خانواده‌مان به ارث می‌رسد
در کنار نامه‌هایی که دانشمندان نوشتند تا این کابوس را شروع کنند
نامه‌ای دیگر وجود داشت
،این یکی، نامه‌ای برای سیاره
اظهار دارد که این درک جدید از فیزیک
نیازمند طرز تفکر جدیدی است
آیا ما باید مرگ را انتخاب کنیم" چون نمی‌توانیم نزاع‌هایمان را فراموش کنیم؟
:ما به عنوان انسان از انسان‌ها درخواست می‌کنیم
انسانیت‌تان را به یاد داشته باشید ".و بقیه‌اش را فراموش کنید
و اون اتم دیگر ما چی؟
اتم کربن؟
داخل یکی از شماست
«تهیه شده در گروه شرکت‌های پیشتاز»
مترجم: Alireza.rm