1 00:00:21,271 --> 00:00:23,606 ‫در طول عمرم، 2 00:00:24,107 --> 00:00:27,485 ‫جاهای فوق‌العاده‌ی ‫زیادی رو دیدم. 3 00:00:31,406 --> 00:00:34,659 ‫موجودات شگفت‌انگیز ‫زیادی رو دیدم... 4 00:00:37,370 --> 00:00:38,830 ‫اما ‫بعضی‌هاشون هستن 5 00:00:38,913 --> 00:00:42,709 ‫که حس می‌کنم ارتباط خیلی ‫عمیقی باهاشون دارم. 6 00:00:52,260 --> 00:00:54,804 ‫اون‌ها قدرت و ‫نیرویی دارن... 7 00:00:56,973 --> 00:00:59,517 ‫که ‫خیلی از ما بیشتره. 8 00:01:02,062 --> 00:01:03,396 ‫اما وقتی بهشون ‫نگاه می‌کنم، 9 00:01:03,897 --> 00:01:07,942 ‫اندازه و قدرتشون نیست که من ‫رو غرق شگفتی می‌کنه. 10 00:01:09,235 --> 00:01:14,074 ‫این هوش و آگاهیه که توی ‫چشم‌هاشون می‌بینم 11 00:01:14,532 --> 00:01:16,910 ‫وقتی که به من ‫نگاه می‌کنن. 12 00:01:23,833 --> 00:01:28,213 ‫اون‌ها من رو پر از یه حس عجیب ‫از شگفتی می‌کنن 13 00:01:29,005 --> 00:01:30,340 ‫و ترس. 14 00:01:36,012 --> 00:01:38,640 ‫اما نه ترس ‫از اون‌ها. 15 00:01:40,975 --> 00:01:46,189 ‫این ترس که من، ما، ‫ممکنه چیزی رو جا انداخته باشیم. 16 00:01:46,981 --> 00:01:49,150 ‫یه چیز مهم. 17 00:01:50,610 --> 00:01:54,447 ‫یه درک عمیق‌تر از اینکه ‫چی و کی هستن... 18 00:01:57,200 --> 00:02:00,203 ‫...و این ممکنه برای ما ‫چه معنی‌ای داشته باشه. 19 00:02:01,037 --> 00:02:10,421 [داستان یک گوریل] [به روایتِ دیوید آتنبورو] 20 00:02:12,382 --> 00:02:14,759 [زندگی روی زمین] 21 00:02:18,388 --> 00:02:22,684 ‫اولین باری که گوریل‌های ‫کوهی رو دیدم یادمه. 22 00:02:27,647 --> 00:02:31,276 ‫"دوشنبه 9 ژانویه 1978." 23 00:02:33,820 --> 00:02:37,699 ‫"مخروط‌های بی‌نقص آتشفشان‌های ‫ویرونگا در پیش رومون." 24 00:02:37,740 --> 00:02:39,993 [رواندا، آفریقای شرقی] 25 00:02:43,705 --> 00:02:47,667 ‫"پیاده‌روی یک و نیم ساعته به بالای ‫کوه رو شروع می‌کنیم." 26 00:02:49,460 --> 00:02:55,550 ‫"آروم‌آروم، بوته‌زارهای معمولی به جنگل‌های ‫بارانی مرتفع تبدیل می‌شن." 27 00:03:01,598 --> 00:03:05,185 ‫"درخت‌هایی با شاخه‌های بلند که پر از ‫بالشتک‌های گیاهان هوازی هستن." 28 00:03:07,687 --> 00:03:09,981 ‫"سرخس‌های سبز با ‫برگ‌های روبان‌مانند 29 00:03:10,064 --> 00:03:13,651 ‫با خزه‌های اسپانیایی کم‌رنگ و ‫پراکنده در همه‌جا." 30 00:03:21,993 --> 00:03:26,122 ‫"یه گروه از ماده‌ها و جوون‌ترها رو توی یه محوطه‌ی ‫باز کوچیک پیدا کردیم، 31 00:03:27,707 --> 00:03:30,919 ‫و، در کمال تعجبم، ‫بهم اجازه دادن که نزدیک بشم." 32 00:03:40,678 --> 00:03:43,056 ‫"این کار ممکن نبود 33 00:03:43,139 --> 00:03:46,851 ‫بدون کارهای پیشگامانه‌ی دایان فوسی." 34 00:03:49,229 --> 00:03:52,023 ‫"اون بین گوریل‌ها ‫زندگی می‌کرد، 35 00:03:53,983 --> 00:03:58,029 ‫و جزئیات دقیق زندگی‌شون ‫رو مطالعه می‌کرد." 36 00:04:00,949 --> 00:04:04,786 ‫چون ما همون‌طوری که دایان بهمون ‫گفته بود، عمل کردیم، 37 00:04:04,869 --> 00:04:07,747 ‫اون‌ها هم ما رو با همون ‫شرایط پذیرفتن. 38 00:04:09,290 --> 00:04:12,669 ‫"مجبور شدم مکث کنم و یه خرناس از ‫ته گلو در بیارم." 39 00:04:12,752 --> 00:04:15,880 ‫"صدای اطمینان‌بخشی که معنیش ‫اینه: «من این‌جام.»" 40 00:04:21,427 --> 00:04:25,098 ‫بینایی‌شون، شنوایی‌شون، ‫حس بویایی‌شون... 41 00:04:25,932 --> 00:04:27,392 ‫اون‌قدر به ما شبیه‌ـه 42 00:04:27,475 --> 00:04:31,604 ‫که ما دنیا رو همون‌طوری می‌بینیم ‫که اون‌ها می‌بینن. 43 00:04:33,606 --> 00:04:37,485 ‫پس، اگه امکانی برای فرار از شرایط ‫انسانی وجود داشت 44 00:04:37,568 --> 00:04:42,907 ‫و زندگی خیالی توی دنیای ‫یه موجود دیگه، 45 00:04:43,491 --> 00:04:45,285 ‫اون حتماً با یه گوریل‌ـه. 46 00:04:50,957 --> 00:04:53,001 ‫چیزی که اون‌جا نمی‌گم، 47 00:04:53,084 --> 00:04:54,585 ...‫اینه که 48 00:04:54,669 --> 00:05:00,425 ‫قرار نبود این یه فیلم از ملاقات ‫مستقیم با گوریل‌ها باشه. 49 00:05:00,508 --> 00:05:03,469 هدف از اون سکانس‏.‏‏.‏‏.‏ 50 00:05:03,553 --> 00:05:05,763 ‫اهمیت انگشت شست و ‫اشاره بود... 51 00:05:05,847 --> 00:05:07,598 ‫انگشت شست و اشاره‌ی در ‫تقابل با هم. 52 00:05:10,101 --> 00:05:12,854 ‫فکر نمی‌کردیم قرار باشه باهاشون ‫تماس داشته باشیم. 53 00:05:12,937 --> 00:05:15,398 ‫فقط می‌خواستیم اون‌جا بشینیم و ‫در موردشون حرف بزنیم. 54 00:05:17,525 --> 00:05:20,945 ‫برگشتم. اون‌ها روی زمین دراز کشیده بودن. برگشتم ‫تا دوباره به دوربین نگاه کنم. 55 00:05:21,029 --> 00:05:23,823 ‫یه وزنی رو روی پاهام ‫حس کردم. 56 00:05:24,324 --> 00:05:26,909 ‫و به پایین نگاه کردم. ‫پابلو کوچولو اون‌جا بود. 57 00:05:28,536 --> 00:05:33,875 ‫[پابلو‏،‏ 3 ساله] 58 00:05:33,916 --> 00:05:37,128 ‫نمی‌تونستم در مورد تکامل انگشت ‫شست و اشاره حرف بزنم. 59 00:05:37,211 --> 00:05:39,422 ‫فقط تکیه دادم و گذاشتم ‫اتفاق بیفته. 60 00:05:58,149 --> 00:06:00,401 ‫به این موجود کوچولوی ‫دوست‌داشتنی نگاه کنین. 61 00:06:00,485 --> 00:06:03,237 ‫منظورم اینه که کاملاً جذابه. ‫دلت می‌خواد بغلش کنی. 62 00:06:03,738 --> 00:06:05,948 فقط‏.‏‏.‏‏.‏ فقط‏.‏‏.‏‏.‏ 63 00:06:06,449 --> 00:06:08,076 ‫فقط یه لذت خالصه، واقعاً. 64 00:06:12,955 --> 00:06:15,833 ‫خیلی‌ها فکر می‌کنن اون ‫مهم‌ترین سکانس 65 00:06:15,917 --> 00:06:17,210 ‫توی اون مجموعه بود. 66 00:06:17,919 --> 00:06:22,548 ‫اگه نگیم در کل زندگی ‫فیلمبرداری‌شده‌ی من. 67 00:06:24,175 --> 00:06:29,138 ‫معنی و درک متقابل بیشتری 68 00:06:29,222 --> 00:06:32,975 ‫توی رد و بدل کردن یه نگاه با ‫یه گوریل وجود داره 69 00:06:34,185 --> 00:06:36,187 ‫تا هر حیوون دیگه‌ای ‫که می‌شناسم. 70 00:06:38,981 --> 00:06:43,694 ‫اون موقع اصلاً نمی‌دونستم پابلو چه زندگی ‫شگفت‌انگیزی خواهد داشت... 71 00:06:46,072 --> 00:06:48,950 ‫یا چه میراثی از خودش ‫به جا می‌ذاره. 72 00:06:52,036 --> 00:06:55,706 ‫حالا این شانس رو دارم که داستان ‫پابلو رو تعریف کنم 73 00:06:55,790 --> 00:06:57,750 ‫و همین‌طور داستان ‫نوادگانش رو 74 00:06:57,834 --> 00:07:01,963 ‫که هنوز توی اون دامنه‌های کوه ‫ویرونگا زندگی می‌کنن. 75 00:07:13,558 --> 00:07:15,726 تقریباً‌ پنجاه سال بعد‏،‏ 76 00:07:15,810 --> 00:07:20,148 ‫این خانواده ‌از گوریل‌ها، که حالا به عنوان ‫گروه پابلو شناخته می‌شن، 77 00:07:20,189 --> 00:07:22,942 ‫توی نقطه‌ی عطفی از ‫داستان‌شون هستن. 78 00:07:36,164 --> 00:07:41,502 ‫گوریل پشت‌نقره‌ای غالب و ‫رهبر گروه، گیچوراسی‌ـه. 79 00:07:41,544 --> 00:07:44,005 [گیچوراسی، 27 ساله] 80 00:07:55,766 --> 00:07:59,979 ‫اون یکی از پیرترین و ‫باتجربه‌ترین گوریل‌های 81 00:08:00,062 --> 00:08:01,522 ‫روی این کوهه. 82 00:08:07,403 --> 00:08:13,326 ‫و گروه پابلو تحت رهبری اون از ‫یه دوره ثبات لذت برده. 83 00:08:19,165 --> 00:08:24,670 ‫این ثبات، تا حدودی، ‫به خاطر مهم‌ترین متحدشه. 84 00:08:28,966 --> 00:08:31,886 ‫تتا، ‫ماده‌ی غالبه. 85 00:08:31,928 --> 00:08:35,723 [تتا، 13 ساله] 86 00:08:40,895 --> 00:08:43,314 ‫تتا احترام ‫گروه رو داره، 87 00:08:43,814 --> 00:08:45,733 ‫و اون‌ها ازش پیروی ‫می‌کنن. 88 00:08:54,242 --> 00:08:56,536 ‫تتا و گیچوراسی... 89 00:08:57,411 --> 00:09:00,248 ‫یه پیوند منحصربه‌فرد ‫با هم دارن. 90 00:09:09,465 --> 00:09:11,926 ‫با حضور اون ‫در کنارش، 91 00:09:12,009 --> 00:09:16,556 ‫اون تونسته قدرت رو برای پنج ‫سال طولانی حفظ کنه. 92 00:09:37,702 --> 00:09:41,831 ‫اون‌ها قلب این خانواده ‫از گوریل‌ها هستن. 93 00:09:55,636 --> 00:10:00,933 ‫اما گیچوراسی حالا خیلی از اوج ‫فیزیکی خودش فاصله گرفته. 94 00:10:03,644 --> 00:10:06,606 ‫و بقیه توی صف ‫منتظرن. 95 00:10:11,360 --> 00:10:12,778 ‫اوبوزو... 96 00:10:12,820 --> 00:10:15,489 [اوبوزو، 17 ساله] 97 00:10:15,531 --> 00:10:18,034 ‫یه پشت‌نقره‌ای آینده‌دار. 98 00:10:20,703 --> 00:10:21,954 ‫خیلی بزرگ، 99 00:10:23,247 --> 00:10:24,665 ‫خیلی قوی، 100 00:10:26,417 --> 00:10:29,211 ‫با جاه‌طلبی‌های خودش. 101 00:10:33,633 --> 00:10:36,636 ‫گیچوراسی داره قدرتش ‫رو از دست می‌ده... 102 00:10:40,640 --> 00:10:44,810 ‫و اوبوزو می‌خواد رهبری ‫رو به دست بگیره. 103 00:11:08,918 --> 00:11:14,298 ‫اما فعلاً، ‫تمام توجه گروه به بچه‌ی تتاست. 104 00:11:18,344 --> 00:11:20,179 ‫درست مثل ما، 105 00:11:20,262 --> 00:11:23,766 ‫یه نوزاد تازه‌متولدشده ‫منبع جذابیته. 106 00:11:34,110 --> 00:11:36,946 ‫اما اون فقط ‫چند ماهشه، 107 00:11:37,530 --> 00:11:40,866 ‫پس تتا باید اون رو از خطر ‫دور نگه داره، 108 00:11:42,034 --> 00:11:44,954 ‫مخصوصاً وقتی که اوضاع ‫یه‌کم شلوغ‌پلوغ می‌شه. 109 00:12:00,845 --> 00:12:04,598 ‫گوریل‌ها توی هر سنی که باشن، بازی ‫کردن رو دوست دارن. 110 00:12:13,315 --> 00:12:18,195 ‫این بخش مهمی از ایجاد ‫و حفظ روابطه. 111 00:12:38,924 --> 00:12:43,345 ‫اما اوبوزو علاقه‌ای ‫به بازی کردن نداره. 112 00:12:51,896 --> 00:12:55,858 ‫همین الان، ‫تمام تمرکزش روی گیچوراسی‌ـه. 113 00:12:59,320 --> 00:13:05,242 ‫اون از نر پیرتر بزرگ‌تر شده و سعی ‫می‌کنه اون رو بترسونه. 114 00:13:18,547 --> 00:13:22,927 ‫اما رهبری یه گروه از گوریل‌ها فقط ‫به قدرت بدنی نیست... 115 00:13:26,472 --> 00:13:30,935 ‫همون‌طوری که خودم اون‌همه سال ‫پیش توی رواندا دیدم. 116 00:13:37,650 --> 00:13:41,111 ‫"پشت‌نقره‌ای غالب بتهوون‌ـه، ‫احتمالاً 30 سالشه." 117 00:13:45,032 --> 00:13:50,371 [بتهوون] 118 00:13:50,830 --> 00:13:53,082 ‫"اون یه راه رفتن مغرورانه ‫و خشن داره." 119 00:13:54,416 --> 00:13:56,877 ‫اون وارد می‌شه، ‫و یه حیوون خیلی بزرگه. 120 00:13:56,961 --> 00:13:59,380 ‫می‌دونین، منظورم اینه... ‫در مقایسه با شما خیلی بزرگه. 121 00:13:59,463 --> 00:14:03,133 ‫منظورم اینه، فقط یه ضربه از مُشتش ‫می‌تونه سرتون رو بشکافه. 122 00:14:06,011 --> 00:14:09,598 ‫با این حال، ‫بتهوون یه روی دیگه هم داشت، 123 00:14:10,766 --> 00:14:12,351 ‫و این برای من روشن شد 124 00:14:12,434 --> 00:14:15,271 ‫از طریق رابطه‌اش با ‫پابلو کوچولو. 125 00:14:18,607 --> 00:14:22,862 ‫مدت کوتاهی بعد از اینکه دیدمش، ‫مادرش ناپدید شد، 126 00:14:22,945 --> 00:14:26,407 ‫و اون مجبور شد خودش روی پای ‫خودش بایسته. 127 00:14:31,996 --> 00:14:35,875 ‫بدون حمایت مادرش، ‫یه گوریل هم‌سن پابلو 128 00:14:35,958 --> 00:14:38,002 ‫برای زنده موندن ‫به مشکل می‌خورد. 129 00:14:39,169 --> 00:14:42,131 ‫اما بعد یه اتفاق ‫قابل‌توجه افتاد. 130 00:14:42,214 --> 00:14:47,344 ‫بتهوون، پشت‌نقره‌ای غول‌پیکر، ‫اون رو زیر پر و بال خودش گرفت. 131 00:14:53,809 --> 00:14:57,521 ‫اون تمام تلاشش رو کرد تا مثل مادرش ‫ازش مراقبت کنه. 132 00:15:03,652 --> 00:15:06,822 ‫و پابلو همیشه کنارش بود. 133 00:15:16,415 --> 00:15:17,499 ‫اون تماشا می‌کرد. 134 00:15:22,171 --> 00:15:23,631 ‫و یاد می‌گرفت. 135 00:15:30,387 --> 00:15:32,598 ‫با وجود بتهوون به عنوان ‫یه چهره‌ی پدرانه، 136 00:15:34,475 --> 00:15:36,727 ‫پابلو شروع به رشد کرد. 137 00:15:38,729 --> 00:15:43,484 ‫این رابطه‌ای بود که زندگی پابلو رو ‫برای همیشه تغییر می‌داد. 138 00:15:53,619 --> 00:15:55,788 ‫درست مثل همون گوریل‌هایی ‫که من دیدم، 139 00:15:58,082 --> 00:16:03,087 ‫امروز هم شخصیت‌های متفاوت زیادی ‫توی گروه پابلو وجود دارن. 140 00:16:08,175 --> 00:16:12,513 ‫و یکی هست که من رو یاد خود ‫پابلو می‌ندازه. 141 00:16:12,554 --> 00:16:15,975 [اوبی‏،‏ 2 ساله] 142 00:16:19,144 --> 00:16:21,230 ‫نه تنها خیلی ‫شبیه‌شه، 143 00:16:22,690 --> 00:16:26,235 ‫بلکه به نظر می‌رسه همون شجاعت و ‫کنجکاوی رو هم داره. 144 00:16:30,739 --> 00:16:36,203 ‫اما اون شیفتگی خاصی به یه گوریل ‫به‌خصوص داره. 145 00:16:39,039 --> 00:16:40,374 ‫ایمفورا. 146 00:16:40,416 --> 00:16:44,003 [ایمفورا، 14 ساله] 147 00:16:58,767 --> 00:17:01,770 ‫ایمفورا توی ‫سن سختیه. 148 00:17:03,105 --> 00:17:05,733 ‫اون در آستانه ‫بزرگسالیه، 149 00:17:05,816 --> 00:17:09,820 ‫و پشتش داره نشونه‌هایی از نقره‌ای ‫شدن رو نشون می‌ده. 150 00:17:12,031 --> 00:17:14,533 ‫اما ذهنش ‫هنوز جوونه. 151 00:17:30,758 --> 00:17:33,302 ‫گوریل‌ها موجودات به‌شدت ‫اجتماعی‌ای هستن 152 00:17:33,385 --> 00:17:37,681 ‫و توی شبکه‌ای از روابط ‫مختلف زندگی می‌کنن 153 00:17:38,182 --> 00:17:40,517 ‫که کمک می‌کنه شکل بگیرن ‫که کی هستن 154 00:17:41,060 --> 00:17:43,353 ‫و قراره کی بشن. 155 00:17:48,400 --> 00:17:53,822 ‫کاملاً مشخصه که ایمفورا یه روی ‫بازیگوش و دلسوز داره. 156 00:17:55,949 --> 00:17:59,787 ‫اما اندازه و قدرتش ‫براش تازگی دارن. 157 00:18:02,372 --> 00:18:05,292 ‫و این از چشم بقیه دور نمونده. [اوبوزو] 158 00:18:05,334 --> 00:18:08,212 [اوبوزو] 159 00:18:52,422 --> 00:18:57,177 ‫ایمفورا به شدت توسط ‫اوبوزو زخمی شده. 160 00:19:00,013 --> 00:19:01,431 ‫بی‌رحمانه ‫به نظر می‌رسه، 161 00:19:01,515 --> 00:19:05,310 ‫اما هر گوریل پشت‌نقره‌ای ‫یه روی خشن هم داره. 162 00:19:08,856 --> 00:19:14,611 ‫و برای اوبوزو طبیعیه که سعی کنه ‫رقیبش رو از بین ببره. 163 00:19:18,657 --> 00:19:21,326 ‫اما ایمفورا ‫هنوز جوونه. 164 00:19:23,370 --> 00:19:26,165 ‫و نمی‌دونست چطوری از ‫خودش دفاع کنه. 165 00:19:54,067 --> 00:19:57,279 ‫گروه پابلو دارن ‫بیدار می‌شن. 166 00:20:07,706 --> 00:20:09,791 ‫توی ارتفاع ‫3650 متری، 167 00:20:10,459 --> 00:20:13,795 ‫این‌جا بالاترین نقطه‌ی پادشاهی ‫کوهستانی اون‌هاست. 168 00:20:46,578 --> 00:20:49,289 ‫اوبوزو در ‫حال حرکته. 169 00:20:54,878 --> 00:20:58,465 ‫پشت‌نقره‌ای‌های زیادی روی ‫این کوه‌ها حکومت کردن. 170 00:20:59,967 --> 00:21:03,679 ‫حالا اوبوزو آماده‌ست ‫تا نوبتش رو بگیره. 171 00:21:24,408 --> 00:21:28,036 ‫اما بقیه‌ی گروه هنوز ‫متقاعد نشدن، 172 00:21:29,204 --> 00:21:32,124 ‫و عصبانیتش داره ‫بیشتر می‌شه. 173 00:21:42,050 --> 00:21:44,177 ‫هدفش ترسوندن ‫اون‌ها نیست. 174 00:21:49,349 --> 00:21:52,769 ‫اینه‌ که بهشون نشون بده چقدر ‫می‌تونه ترسناک باشه. 175 00:21:54,354 --> 00:21:58,191 ‫اینکه به عنوان رهبرشون چقدر ‫می‌تونه توانا باشه. 176 00:22:03,030 --> 00:22:05,449 ‫گیچوراسی داره ‫تماشا می‌کنه. 177 00:22:07,367 --> 00:22:10,954 ‫اما به دلایلی، ‫هیچ واکنشی نشون نمی‌ده. 178 00:22:14,583 --> 00:22:18,795 [اوبوزو] 179 00:22:20,547 --> 00:22:23,091 ‫وقتی به هر گوریلی ‫نگاه می‌کنین، 180 00:22:23,592 --> 00:22:28,472 ‫نمی‌تونین تصور نکنین که دارن به چی فکر ‫می‌کنن یا چه حسی دارن. 181 00:22:30,807 --> 00:22:32,267 ‫اینکه چی می‌خوان، 182 00:22:33,769 --> 00:22:36,063 ‫یا قصد دارن چی‌کار کنن. 183 00:22:40,859 --> 00:22:43,362 ‫اینکه مطمئن بشیم غیرممکنه. 184 00:22:46,365 --> 00:22:49,368 ‫ما فقط می‌تونیم مشاهده کنیم ‫و شگفت‌زده بشیم. 185 00:22:53,872 --> 00:22:55,707 ‫با این حال یه چیز قطعیه. 186 00:22:55,791 --> 00:22:57,459 ‫با وجود جثه‌شون، 187 00:22:57,542 --> 00:23:00,879 ‫گوریل‌ها موجودات پیچیده ‫و حساسی هستن. 188 00:23:01,797 --> 00:23:02,964 [تتا] 189 00:23:02,964 --> 00:23:04,424 ‫هر کدومشون با هم فرق دارن [تتا] 190 00:23:04,508 --> 00:23:06,927 ‫و شخصیت منحصربه‌فرد خودشون رو دارن. [گیچوراسی] 191 00:23:06,968 --> 00:23:07,844 [گیچوراسی] 192 00:23:08,512 --> 00:23:11,556 [اوبوزو] 193 00:23:13,266 --> 00:23:14,810 و مثل ما‏،‏ 194 00:23:14,893 --> 00:23:18,105 ‫توسط تمام تجربیات ‫زندگی‌شون شکل می‌گیرن. 195 00:23:18,188 --> 00:23:19,231 ‫خوب... 196 00:23:20,399 --> 00:23:21,733 ‫و بد. 197 00:23:40,919 --> 00:23:42,754 ‫زخم‌های ایمفورا ‫دارن خوب می‌شن... 198 00:23:44,923 --> 00:23:47,175 ‫اما اون داره از گروه ‫دور می‌مونه. 199 00:24:02,190 --> 00:24:03,525 ‫توی این مرحله ‫از زندگی، 200 00:24:03,608 --> 00:24:07,737 ‫گوریل‌های نر می‌تونن ‫خیلی منزوی بشن. 201 00:24:14,453 --> 00:24:18,206 ‫و حتی خانواده‌های خودشون ‫هم باهاشون محتاط می‌شن. 202 00:24:18,248 --> 00:24:19,541 [اوبی] 203 00:24:28,008 --> 00:24:32,345 ‫نرهای جوونی مثل ایمفورا بعضی وقت‌ها تصمیم ‫می‌گیرن گروهشون رو ترک کنن 204 00:24:32,471 --> 00:24:34,890 ‫تا خانواده‌ی خودشون ‫رو تشکیل بدن. 205 00:24:36,892 --> 00:24:41,688 ‫و بعضی وقت‌ها چاره‌ای جز رفتن ‫براشون باقی نمی‌مونه. 206 00:25:01,583 --> 00:25:05,378 ‫گروه‌های دیگه‌ای هم ‫اون بیرون هستن. 207 00:25:05,504 --> 00:25:07,380 ‫ایمفورا نمی‌تونه ‫اون‌ها رو ببینه، 208 00:25:08,924 --> 00:25:10,509 ‫اما می‌تونه صداشون ‫رو بشنوه. 209 00:25:16,014 --> 00:25:21,394 ‫و بعضی‌هاشون خیلی بزرگ‌تر و قدرتمندتر ‫از گروه پابلو هستن. 210 00:25:36,201 --> 00:25:40,455 ‫با این تعداد زیاد و ‫این‌همه پشت‌نقره‌ای، 211 00:25:40,539 --> 00:25:43,416 ‫بروز خشونت ‫خیلی رایج‌تره. 212 00:25:51,383 --> 00:25:55,011 ‫گیر افتادن به تنهایی توسط یکی ‫از این گروه‌های بزرگ 213 00:25:55,095 --> 00:25:58,682 ‫برای ایمفورا بی‌نهایت ‫خطرناک خواهد بود. 214 00:26:40,807 --> 00:26:44,519 ‫اوبوزو به همراه بعضی از اعضای خانواده ‫داره دنبال غذا می‌گرده. 215 00:26:51,985 --> 00:26:56,698 ‫محدوده‌ی گروه پابلو حدود ‫سه مایل مربعه... 216 00:26:59,200 --> 00:27:02,412 ‫و شامل انواع مختلفی ‫از گیاهان می‌شه 217 00:27:02,495 --> 00:27:05,081 ‫که بیشتر رژیم غذایی‌شون ‫رو تشکیل می‌دن. 218 00:27:12,255 --> 00:27:14,966 ‫اما گوریل‌ها ‫فرصت‌طلب هستن. 219 00:27:25,060 --> 00:27:28,521 ‫و اوبوزو به چیز ‫متفاوتی برخورده. 220 00:27:42,744 --> 00:27:44,454 ‫مورچه‌ها. 221 00:27:47,290 --> 00:27:51,252 ‫اما این‌ها مورچه‌های لشکری با ‫آرواره‌های قدرتمند هستن. 222 00:28:02,138 --> 00:28:03,807 ‫و اون‌ها هم گاز ‫می‌گیرن. 223 00:28:31,876 --> 00:28:34,129 ‫این هیجان بقیه رو ‫هم جذب می‌کنه. 224 00:28:56,776 --> 00:28:59,821 ‫یکی از وظایف ‫یه پشت‌نقره‌ای غالب 225 00:28:59,904 --> 00:29:03,491 ‫هدایت گروه به مناطق ‫تغذیه‌ی مناسبه... 226 00:29:13,293 --> 00:29:17,422 ‫و مهم‌تر از اون، دور هم جمع کردن گروهه. [اوبوزو] 227 00:29:25,680 --> 00:29:29,350 ‫نفوذ اوبوزو در ‫حال افزایشه. 228 00:29:41,780 --> 00:29:45,450 ‫پشت‌نقره‌ای‌ها به روش‌های پیچیده‌ای ارتباط برقرار می‌کنن... [گیچوراسی] 229 00:29:47,577 --> 00:29:50,789 ‫و زبان بدن نقش بزرگی ایفا می‌کنه. [اوبوزو] 230 00:30:00,215 --> 00:30:03,384 [اوبوزو] 231 00:30:03,426 --> 00:30:07,889 ‫اینکه کجا می‌شینی و چطور حرکت می‌کنی، ‫خیلی چیزها رو نشون می‌ده. 232 00:30:09,891 --> 00:30:11,684 [گیچوراسی] 233 00:30:19,192 --> 00:30:22,737 ‫اوبوزو داره گیچوراسی ‫رو به چالش می‌کشه 234 00:30:22,821 --> 00:30:25,698 ‫با حرکت مستقیم ‫به سمتش. 235 00:30:27,617 --> 00:30:31,704 ‫به عنوان رهبر گروه، گیچوراسی ‫باید اون رو فراری بده. 236 00:30:33,498 --> 00:30:35,083 ‫اما اون هیچ ‫کاری نمی‌کنه. 237 00:30:39,420 --> 00:30:42,048 ‫تتا با دقت ‫نگاه می‌کنه. 238 00:30:49,597 --> 00:30:54,352 ‫درگیری بین پشت‌نقره‌ای‌ها می‌تونه ‫خیلی زود بالا بگیره. 239 00:30:58,648 --> 00:31:01,484 ‫اوبوزو حمله می‌کنه. 240 00:31:15,874 --> 00:31:19,919 ‫پشت‌نقره‌ای‌ها بیشتر از دو برابر ‫یه مرد بالغ هستن. 241 00:31:25,008 --> 00:31:27,302 ‫اون‌ها خیلی قوی‌ترن. 242 00:31:35,351 --> 00:31:38,187 ‫و دعوا می‌تونه به مرگ ‫ختم بشه. 243 00:32:03,004 --> 00:32:06,049 ‫اوبوزو بدون آسیب ‫بیرون میاد. 244 00:32:15,099 --> 00:32:17,644 ‫اما هیچ اثری از ‫گیچوراسی نیست. 245 00:32:40,416 --> 00:32:43,127 ‫گیچوراسی از دعوا جون ‫سالم به در برده. 246 00:32:45,004 --> 00:32:46,965 ‫اما به شدت کتک ‫خورده. 247 00:32:48,174 --> 00:32:52,178 ‫توسط نر جوون‌تر جلوی کل ‫گروه مغلوب شده. 248 00:33:05,233 --> 00:33:07,193 ‫به عنوان ‫ماده‌ی غالب، 249 00:33:07,276 --> 00:33:11,322 ‫تتا باید به گروه نشون بده که ‫از کی حمایت می‌کنه. 250 00:33:20,623 --> 00:33:23,292 ‫اون با نر مسن‌تر ‫می‌ره. 251 00:33:26,754 --> 00:33:28,715 ‫و گروه هم ‫دنبالش می‌رن. 252 00:33:32,802 --> 00:33:35,179 ‫پس از پنج سال ‫رهبری، 253 00:33:35,263 --> 00:33:38,433 ‫گیچوراسی وفاداری اون‌ها ‫رو به دست آورده. 254 00:33:44,731 --> 00:33:47,775 ‫اوبوزو طرد شده. 255 00:33:54,407 --> 00:33:58,244 ‫هر پشت‌نقره‌ای ویژگی‌های لازم ‫برای رهبری رو نداره. 256 00:33:59,829 --> 00:34:03,833 ‫موفقیت یا شکست به شخصیت ‫بستگی داره. 257 00:34:10,131 --> 00:34:12,925 ‫من پابلو رو فقط تو سه ‫سالگی می‌شناختم، 258 00:34:13,426 --> 00:34:17,805 ‫اما مشخص بود که حتی اون موقع هم یه شخصیت ‫منحصربه‌فرد داشت. 259 00:34:19,432 --> 00:34:22,727 ‫با به فرزندی پذیرفته شدن و بزرگ شدن توسط ‫یه پشت‌نقره‌ای قدرتمند، 260 00:34:23,311 --> 00:34:25,354 ‫وقتی به 18 سالگی رسید، 261 00:34:25,438 --> 00:34:27,690 ‫آماده بود که خودش ‫رهبری کنه. 262 00:34:28,608 --> 00:34:33,654 [پابلو، 18 ساله] 263 00:34:33,654 --> 00:34:36,282 ‫اون جدا شد تا گروه خودش ‫رو تشکیل بده، 264 00:34:36,365 --> 00:34:37,867 ‫گروه پابلو. 265 00:34:42,705 --> 00:34:47,126 ‫با این حال، ‫پابلو یه رهبر غیرمتعارف بود. 266 00:34:47,210 --> 00:34:49,879 ‫وقتی توسط یه پشت‌نقره‌ای رقیب 267 00:34:49,962 --> 00:34:51,672 ‫از داخل گروه خودش ‫به چالش کشیده شد، 268 00:34:51,756 --> 00:34:53,466 ‫به جای جنگیدن، 269 00:34:53,549 --> 00:34:57,970 ‫پابلو از فرصت استفاده کرد تا یه اتحاد ‫قدرتمند با اون تشکیل بده. 270 00:34:59,222 --> 00:35:03,392 ‫با جایگزین کردن ‫پرخاشگری با همکاری، 271 00:35:03,476 --> 00:35:07,980 ‫اون‌ها با هم گروه رو قدرتمندتر ‫از قبل کردن. 272 00:35:10,358 --> 00:35:14,278 ‫در اوج خودشون، ‫گروه پابلو 65 نفر بودن، 273 00:35:14,362 --> 00:35:16,948 ‫بزرگ‌ترین گروه از گوریل‌های کوهی ‫که تا به حال شناخته شده. 274 00:35:38,886 --> 00:35:44,767 ‫و در بین اون‌ها یه نر جوون بود که یه روز ‫خودش رهبر می‌شد. 275 00:35:46,978 --> 00:35:48,396 ‫گیچوراسی. 276 00:35:59,157 --> 00:36:03,578 ‫اما الان، ‫تسلط گیچوراسی داره به چالش کشیده می‌شه. 277 00:36:05,371 --> 00:36:08,249 ‫سوال اینه که آیا اون ‫متقابلاً می‌جنگه، 278 00:36:08,749 --> 00:36:12,211 ‫یا می‌تونه یاد بگیره که با ‫اوبوزو همکاری کنه؟ 279 00:36:36,694 --> 00:36:39,697 ‫با وجود پیروزی در مبارزه ‫با گیچوراسی، 280 00:36:39,780 --> 00:36:45,286 ‫اوبوزو هنوز توسط بقیه گروه به عنوان ‫رهبر پذیرفته نمی‌شه. 281 00:36:48,039 --> 00:36:49,290 ‫یا تتا. 282 00:36:50,541 --> 00:36:53,419 ‫بدون حمایت ‫ماده‌ی غالب، 283 00:36:54,253 --> 00:36:57,381 ‫اوبوزو ممکنه هرگز نتونه گروه ‫رو با خودش همراه کنه. 284 00:37:32,458 --> 00:37:37,797 [تتا] 285 00:37:42,134 --> 00:37:45,388 ‫اما وفاداری تتا ممکنه ‫در حال تغییر باشه. 286 00:37:50,685 --> 00:37:55,189 ‫با ترک کردن گیچوراسی و ‫پیوستن به اوبوزو، 287 00:37:57,441 --> 00:38:01,487 ‫اون داره حمایتش رو از نر ‫جوون‌تر نشون می‌ده. 288 00:38:20,423 --> 00:38:23,843 ‫و گیچوراسی ‫کنار می‌کشه. 289 00:38:57,835 --> 00:39:02,631 ‫اوبوزو حالا رهبر ‫گروه پابلوئه، 290 00:39:03,591 --> 00:39:05,634 ‫اما این تازه ‫شروعه. 291 00:39:08,095 --> 00:39:10,723 ‫به دست گرفتن رهبری ‫یه چیزه. 292 00:39:12,767 --> 00:39:18,397 ‫بالا موندن و ایمن نگه داشتن ‫همه یه چیز دیگه. 293 00:39:50,846 --> 00:39:53,808 ‫یه عضو جدید به گروه ‫اضافه شده، 294 00:39:54,975 --> 00:39:58,979 ‫یه ماده‌ی مهاجر از ‫اون‌طرف کوه. 295 00:40:02,400 --> 00:40:05,736 ‫اینیانگه گروهی رو که توش ‫متولد شده بود ترک کرده 296 00:40:05,820 --> 00:40:07,947 ‫و به گروه ‫پابلو پیوسته 297 00:40:08,030 --> 00:40:11,075 ‫تا بتونه خانواده ‫خودش رو تشکیل بده. 298 00:40:11,117 --> 00:40:12,326 [اینیانگه، 6 ساله] 299 00:40:13,911 --> 00:40:17,957 ‫این یه حرکت سخته اما ‫ناشی از غریزه‌ست، 300 00:40:18,040 --> 00:40:20,709 ‫و از درون‌زایی ‫جلوگیری می‌کنه. 301 00:40:23,087 --> 00:40:26,757 ‫اون باید روابط خودش رو ‫این‌جا شکل بده، 302 00:40:26,841 --> 00:40:29,844 ‫اما هنوز برای گروه ‫پابلو یه غریبه‌ست 303 00:40:31,720 --> 00:40:33,764 ‫و باید با احتیاط ‫رفتار کنه. 304 00:41:07,715 --> 00:41:11,886 [اوبوزو] 305 00:41:19,602 --> 00:41:24,940 ‫اوبوزو و گیچوراسی دارن خودشون رو ‫با رابطه‌ی جدیدشون وفق می‌دن. 306 00:41:28,068 --> 00:41:30,654 ‫حالا که اوبوزو ‫مسئوله، 307 00:41:30,738 --> 00:41:33,824 ‫اون باید یاد بگیره پرخاشگری ‫خودش رو کنترل کنه، 308 00:41:34,783 --> 00:41:39,163 ‫و گیچوراسی باید یاد بگیره به اقتدار ‫اون احترام بذاره. 309 00:41:45,211 --> 00:41:47,046 ‫هنوز تنش ‫وجود داره، 310 00:41:47,963 --> 00:41:53,052 ‫اما زبان بدن اون‌ها نشون می‌ده ممکنه سطحی از ‫همکاری در حال توسعه باشه، 311 00:41:54,345 --> 00:41:57,556 ‫که این بقیه گروه رو ‫آروم می‌کنه. 312 00:42:44,353 --> 00:42:47,982 ‫در حالی که بین خواب و ‫بیداری هستن، 313 00:42:50,859 --> 00:42:54,613 ‫حس قدرتمندی از با هم بودن و ‫تعلق ابراز می‌شه 314 00:42:54,697 --> 00:42:58,784 ‫در زنجیره‌ای از تماس‌های ‫فیزیکی لطیف. 315 00:43:03,080 --> 00:43:09,295 ‫پیوندهای صمیمی و غیرقابل‌انکار ‫یه خانواده نزدیک گوریل. 316 00:43:18,804 --> 00:43:23,642 ‫اعضای جوون‌تر گروه فقط برای مدت ‫کوتاهی استراحت می‌کنن. 317 00:43:33,527 --> 00:43:36,113 ‫اوبی هم داره ‫وول می‌خوره. 318 00:43:46,123 --> 00:43:50,002 ‫و مادرش رو ترک می‌کنه ‫تا بره بگرده. 319 00:44:02,348 --> 00:44:06,810 ‫ایمفورا داره از یه کتک دیگه ‫بهبود پیدا می‌کنه. 320 00:44:20,407 --> 00:44:25,496 ‫اون حالا تقریباً تمام تماس‌های معنی‌دار ‫خودش با گروه رو از دست داده. 321 00:44:28,415 --> 00:44:33,712 ‫به نظر می‌رسه که اوبی تنها دوست ‫باقی‌مونده‌ی ایمفوراست. 322 00:44:48,560 --> 00:44:51,355 ‫اما یه چیزی ‫درست نیست. 323 00:45:15,337 --> 00:45:18,257 ‫مادر اوبی همون ‫نزدیکی‌هاست. 324 00:45:34,481 --> 00:45:38,068 ‫به نظر می‌رسه داره پیامی برای ‫ایمفورا می‌فرسته. 325 00:45:38,736 --> 00:45:41,822 ‫"به بچه‌ام نزدیک نشو‫" 326 00:46:00,674 --> 00:46:04,762 ‫همه دارن به ایمفورا ‫پشت می‌کنن. 327 00:46:35,250 --> 00:46:38,253 ‫اینیانگه، ‫ماده‌ی تازه‌وارد، 328 00:46:38,337 --> 00:46:41,298 ‫مدتیه که داره گروه رو ‫زیر نظر می‌گیره. 329 00:46:42,216 --> 00:46:43,967 ‫مخصوصاً تتا رو. 330 00:46:46,595 --> 00:46:48,055 ‫به عنوان ‫ماده‌ی غالب، 331 00:46:48,138 --> 00:46:52,142 ‫این می‌تونه یه رابطه خیلی مهم ‫برای اینیانگه باشه. 332 00:47:04,446 --> 00:47:08,700 ‫اگه تتا به اینیانگه اجازه بده ‫به خانواده‌اش نزدیک بشه، 333 00:47:08,826 --> 00:47:12,204 ‫این پیامی به بقیه ‫گروه خواهد بود. 334 00:47:14,706 --> 00:47:17,668 [اوبوزو] 335 00:47:22,422 --> 00:47:25,509 ‫و به نظر می‌رسه تتا داره ازش ‫استقبال می‌کنه. 336 00:47:29,847 --> 00:47:33,308 ‫حتی به اینیانگه اعتماد می‌کنه ‫تا بچه‌اش رو بغل کنه. 337 00:47:37,688 --> 00:47:40,315 ‫ماده‌های جوون این کار رو ‫غریزی انجام می‌دن. 338 00:47:40,399 --> 00:47:43,235 ‫این اون‌ها رو برای مادر ‫شدن آماده می‌کنه. 339 00:47:54,121 --> 00:47:57,416 ‫ورود اینیانگه ‫یه نشونه مثبته 340 00:47:57,499 --> 00:48:01,545 ‫هم برای گروه پابلو و هم ‫برای اوبوزو. 341 00:48:05,549 --> 00:48:08,760 ‫خانواده‌های گوریل همیشه ‫به دنبال بزرگ‌تر شدن هستن. 342 00:48:10,262 --> 00:48:12,264 ‫قدرت تو جمعیته. 343 00:48:27,446 --> 00:48:31,658 ‫اینیانگه تو زمان ‫خیلی خوبی رسیده. 344 00:48:34,161 --> 00:48:39,833 ‫اوبوزو که رهبری رو به دست گرفته، مشتاقه که ‫فرزندان خودش رو داشته باشه. 345 00:48:51,470 --> 00:48:53,805 ‫با ورود ماده‌های ‫جدید... 346 00:48:56,016 --> 00:48:58,518 و امید به بچه‌های جدید‏،‏ 347 00:49:00,479 --> 00:49:02,314 ‫گروه ممکنه خیلی ‫خوب رشد کنه 348 00:49:02,397 --> 00:49:06,443 ‫و تحت رهبری اوبوزو ‫قدرتمندتر بشه. 349 00:49:38,392 --> 00:49:43,897 ‫ایمفورا ماه‌هاست که از زندگی ‫گروهی کنار گذاشته شده. 350 00:49:57,369 --> 00:50:02,082 ‫اون حالا به تنهایی داره ‫از کوه پایین می‌ره. 351 00:50:08,922 --> 00:50:13,260 ‫یه دیوار حد جنگل گوریل‌ها ‫رو نشون می‌ده. 352 00:50:21,685 --> 00:50:25,731 ‫ایمفورا به لبه دنیای ‫اون‌ها رسیده. 353 00:50:52,799 --> 00:50:56,595 ‫اون وارد دنیای ‫انسان‌ها شده. 354 00:51:01,725 --> 00:51:05,062 ‫هزاران ساله که مردم ‫این‌جا زندگی می‌کنن. 355 00:51:08,482 --> 00:51:11,777 ‫و اون‌ها هم به زمین ‫وابسته‌ان. 356 00:51:51,399 --> 00:51:54,194 ‫رابطه بین انسان‌ها و گوریل‌ها 357 00:51:54,277 --> 00:51:56,238 ‫همیشه یه رابطه سخت بوده. 358 00:51:56,738 --> 00:51:59,449 ‫وقتی من تقریباً 50 سال پیش ‫تو رواندا بودم، 359 00:51:59,533 --> 00:52:04,496 ‫شکار غیرقانونی جمعیت گوریل‌ها رو ‫به مرز انقراض کشونده بود. 360 00:52:04,579 --> 00:52:09,835 ‫فقط حدود 250 گوریل تو کوه‌های ‫ویرونگا باقی مونده بود. 361 00:52:16,133 --> 00:52:18,885 ‫اگه دایان ‫فوسی نبود 362 00:52:18,969 --> 00:52:21,680 ‫ممکن بود اصلاً گوریل کوهی ‫وجود نداشته باشه. 363 00:52:29,813 --> 00:52:35,110 ‫وقتی شکارچیان شروع کردن به کشتن گوریل‌هایی ‫که اون می‌شناخت و دوستشون داشت، 364 00:52:35,110 --> 00:52:36,653 [دیجیت، 1965- 1977] 365 00:52:36,695 --> 00:52:39,364 ‫اون زندگیش رو وقف محافظت از اون‌ها کرد... [عمو برت، 1952 - 1978] 366 00:52:41,408 --> 00:52:43,034 ‫با هر وسیله ممکنی. 367 00:52:47,122 --> 00:52:50,750 [دایان فوسی، 1985- 1932] 368 00:52:50,792 --> 00:52:52,919 ‫حتی بعد ‫از مرگش، 369 00:52:53,003 --> 00:52:56,339 ‫مطالعات پیشگامانه‌اش درباره ‫گوریل‌ها ادامه پیدا کرد. 370 00:52:59,009 --> 00:53:00,260 ‫در طول سال‌ها، 371 00:53:00,343 --> 00:53:03,805 ‫خیلی‌های دیگه برای محافظت از ‫گوریل‌ها الهام گرفتن 372 00:53:05,265 --> 00:53:08,768 ‫از داخل رواندا و ‫جاهای دیگه. 373 00:53:11,188 --> 00:53:15,567 ‫و تلاش‌ها برای حفظ اون‌ها به طور ‫فزاینده‌ای موفقیت‌آمیز شد. 374 00:53:24,701 --> 00:53:29,080 ‫امروزه، جمعیت گوریل‌های رواندا تا ‫حد زیادی بهبود پیدا کرده. 375 00:53:34,794 --> 00:53:37,839 ‫اما در حالی که جمعیتشون ‫افزایش پیدا کرده، 376 00:53:39,174 --> 00:53:41,384 ‫کوه‌ها بزرگ‌تر نشدن. 377 00:53:52,312 --> 00:53:54,898 ‫این برای ایمفورا ‫چه معنی‌ای داره؟ 378 00:53:58,944 --> 00:54:01,071 ‫و از این‌جا به کجا ‫می‌ره؟ 379 00:54:05,659 --> 00:54:08,870 ‫خیلی از گوریل‌ها تو همون ‫فضای قبلی جمع شدن. 380 00:54:09,371 --> 00:54:11,873 ‫این داره رفتار اون‌ها 381 00:54:12,374 --> 00:54:15,168 ‫و روابطشون با همدیگه ‫رو تغییر می‌ده. 382 00:54:20,298 --> 00:54:24,427 ‫ایمفورا تو گروه پابلو ‫جایی نداره. 383 00:54:27,305 --> 00:54:29,307 ‫اون بالای کوه بوده 384 00:54:30,684 --> 00:54:33,019 ‫و تا پایینش ‫هم اومده. 385 00:54:37,023 --> 00:54:39,567 ‫گزینه‌هاش دارن ‫تموم می‌شن. 386 00:54:51,871 --> 00:54:56,293 ‫ممکنه سرنوشتش این باشه که ‫یه پشت‌نقره‌ای تنها بشه، 387 00:54:57,294 --> 00:55:01,047 ‫غیرقابل‌پیش‌بینی‌ترین ‫حیوون‌های روی کوه. 388 00:55:37,375 --> 00:55:41,296 ‫اوبوزو حالا با خیال راحت ‫در صدر قرار داره. 389 00:55:43,798 --> 00:55:47,719 ‫گروه ثبات داره و ‫در حال رشده. 390 00:55:51,306 --> 00:55:54,017 ‫دو تا نوزاد تازه متولد ‫شده هستن... 391 00:55:57,937 --> 00:56:00,357 ‫که یکی از اون‌ها مال ‫اینیانگه‌ست. 392 00:56:02,275 --> 00:56:05,362 ‫اولین فرزند اوبوزو ‫به عنوان رهبر. 393 00:56:10,992 --> 00:56:14,704 ‫نوزادان گوریل کاملاً ‫به مادرهاشون وابسته‌ان، 394 00:56:16,581 --> 00:56:20,794 ‫و مادران گوریل کاملاً ‫وقف بچه‌هاشون هستن. 395 00:56:24,547 --> 00:56:28,760 ‫اون‌ها تو چند ماه اول زندگی ‫از هم جدا نمی‌شن. 396 00:56:41,940 --> 00:56:44,567 ‫اینیانگه برای اولین ‫بار مادر شده 397 00:56:44,651 --> 00:56:47,529 ‫و مسلماً عصبیه. 398 00:56:56,454 --> 00:56:59,833 ‫اوبوزو به دقت ‫حواسش بهش هست، 399 00:57:00,667 --> 00:57:03,420 ‫و کارش رو تو محافظت از اون ‫خوب انجام داده. 400 00:57:10,593 --> 00:57:13,054 ‫اما به عنوان ‫پشت‌نقره‌ای غالب، 401 00:57:13,138 --> 00:57:16,641 ‫اوبوزو نمی‌تونه فقط ‫مراقب اینیانگه باشه. 402 00:57:18,101 --> 00:57:21,938 ‫ماده‌های دیگه‌ای هم هستن ‫که توجهش رو می‌خوان. 403 00:57:31,614 --> 00:57:35,368 ‫این نمایش‌ها دعوت ‫به پیونده. 404 00:57:51,551 --> 00:57:53,386 ‫اوبوزو قبول می‌کنه 405 00:57:54,846 --> 00:57:58,224 ‫و گروه رو بدون محافظ ‫رها می‌کنه. 406 00:58:32,133 --> 00:58:35,720 [اینیانگه] 407 00:58:37,722 --> 00:58:40,433 ‫وقتی حواس اوبوزو ‫پرت بود، 408 00:58:40,517 --> 00:58:43,228 ‫یه اتفاق وحشتناک ‫افتاده. 409 00:59:00,620 --> 00:59:04,374 ‫بچه‌ی اینیانگه ‫کشته شده. 410 00:59:12,382 --> 00:59:17,345 ‫زخم‌ها نشون می‌ده که یه گوریل ‫مسئول این کار بوده. 411 00:59:57,510 --> 01:00:01,431 ‫ماده‌های دیگه گروه ‫دورش جمع می‌شن. 412 01:00:03,600 --> 01:00:06,102 [تتا] 413 01:00:14,277 --> 01:00:18,364 ‫فقط اینیانگه دقیقاً ‫می‌دونه چی شده... 414 01:00:21,618 --> 01:00:23,786 ‫و کی مسئوله. 415 01:00:28,875 --> 01:00:31,669 ‫اون ممکنه تازه به گروه ‫اومده باشه، 416 01:00:32,253 --> 01:00:35,965 ‫اما به نظر می‌رسه از دست دادن بچه‌اش ‫رو همه تأثیر گذاشته. 417 01:00:56,402 --> 01:00:59,447 ‫اینیانگه خودش ‫رو دور کرده. 418 01:01:02,909 --> 01:01:05,453 ‫اما حداقل ‫تنها نیست. 419 01:01:09,874 --> 01:01:12,585 ‫اوبوزو پدر ‫بچه بود. 420 01:01:15,713 --> 01:01:19,217 ‫اما اون نتونست از اینیانگه ‫و بچه‌اش دفاع کنه. 421 01:01:50,415 --> 01:01:55,420 ‫چهار روز از کشته شدن بچه‌ی ‫اینیانگه می‌گذره. 422 01:01:57,255 --> 01:01:59,799 ‫از دست دادن یه نوزاد ‫به این شکل 423 01:01:59,882 --> 01:02:03,428 ‫می‌تونه باعث بشه گروه اعتمادش ‫رو به رهبرش از دست بده 424 01:02:05,263 --> 01:02:08,015 ‫و حتی ممکنه گروه رو ‫از هم بپاشه. 425 01:02:15,857 --> 01:02:19,569 ‫اما فعلاً دور ‫اوبوزو جمع شدن، 426 01:02:21,195 --> 01:02:24,532 ‫و اینیانگه ‫درست کنارشه. 427 01:02:35,001 --> 01:02:37,420 ‫یه چیزی اون رو ‫ترسونده. 428 01:02:44,469 --> 01:02:46,929 ‫ایمفورا برگشته. 429 01:02:49,849 --> 01:02:53,978 ‫واکنش اون هر چیزی رو که اوبوزو ‫باید بدونه بهش می‌گه. 430 01:02:54,479 --> 01:02:58,274 ‫ایمفورا بچه‌ی ‫اینیانگه رو کشته. 431 01:03:01,569 --> 01:03:04,363 ‫و حالا اون برای همه ‫یه تهدیده. 432 01:03:12,413 --> 01:03:14,081 ‫اوبوزو ‫حمله می‌کنه. 433 01:03:25,635 --> 01:03:29,055 ‫اما حالا، ‫ایمفورا خیلی قوی‌تره. 434 01:03:35,770 --> 01:03:37,563 ‫گیچوراسی هم ‫وارد می‌شه. 435 01:03:59,168 --> 01:04:00,962 ‫ایمفورا ‫فرار می‌کنه. 436 01:04:08,010 --> 01:04:09,804 ‫اما اون‌قدرها ‫هم دور نشده. 437 01:04:15,560 --> 01:04:17,103 ‫تو یک سال گذشته، 438 01:04:17,186 --> 01:04:19,814 ‫در حالی که از زندگی گروهی ‫طرد شده بود، 439 01:04:20,982 --> 01:04:23,526 ‫هرگز اون‌ها رو کاملاً ‫ترک نکرده بود. 440 01:04:29,448 --> 01:04:32,535 ‫اما حالا، ‫از خط قرمز عبور کرده. 441 01:04:34,787 --> 01:04:38,165 ‫اون یکی از اعضای خانواده‌ی ‫خودش رو کشته. 442 01:04:49,135 --> 01:04:52,972 ‫گروه دور رهبرشون، ‫اوبوزو، جمع شدن. 443 01:05:05,985 --> 01:05:09,614 ‫و حالا، اون داره اون‌ها رو تو ‫یه مأموریت رهبری می‌کنه. 444 01:05:27,924 --> 01:05:31,594 ‫ایمفورا داره از ‫کوه بالا می‌ره، 445 01:05:32,094 --> 01:05:34,096 ‫اما تنها نیست. 446 01:05:36,182 --> 01:05:38,392 ‫اوبوزو درست ‫پشت سرشه 447 01:05:39,226 --> 01:05:42,813 ‫در حالی که تتا و گیچوراسی ‫هم کنارش هستن. 448 01:05:57,244 --> 01:06:00,790 ‫اون‌ها دارن ایمفورا رو ‫کاملاً بیرون می‌کنن. 449 01:06:21,102 --> 01:06:26,607 ‫ایمفورا داره به تنهایی ‫وارد دره‌ی بعدی می‌شه. 450 01:06:43,582 --> 01:06:46,919 ‫شاید قرار بود از همون اول ‫سرنوشتش این بشه. 451 01:06:48,921 --> 01:06:53,718 ‫یا شاید یه گوریل فقط می‌تونه ‫تا یه حدی کتک بخوره. 452 01:07:06,772 --> 01:07:11,527 ‫ایمفورا حالا ممکنه سال‌ها تو ‫کوهستان تنها سرگردون باشه. 453 01:07:13,779 --> 01:07:17,616 ‫یا شایدم یه روزی خانواده ‫خودش رو پیدا کنه. 454 01:07:20,077 --> 01:07:21,871 ‫فقط زمان ‫مشخص می‌کنه. 455 01:07:55,196 --> 01:08:00,493 ‫حداقل یک نفر تو گروه هست که دلش ‫برای ایمفورا تنگ می‌شه. 456 01:08:04,705 --> 01:08:10,669 ‫اوبی احتمالاً خیلی کوچیک‌تر از اونه که اتفاقاتی ‫که این‌جا افتاده رو درک کنه. 457 01:08:13,005 --> 01:08:15,925 ‫اما ایمفورا ‫دوستش بود. 458 01:08:17,051 --> 01:08:20,387 ‫و حالا، ‫دوستش رفته. 459 01:08:36,320 --> 01:08:41,200 ‫با این حال، اوبی، درست مثل پابلو ‫کوچولو، خیلی سازگاره. 460 01:08:42,409 --> 01:08:46,789 ‫و به نظر می‌رسه قصد داره یه دوست ‫بزرگ جدید پیدا کنه. 461 01:08:53,087 --> 01:08:54,171 ‫اوبوزو. 462 01:09:08,018 --> 01:09:11,188 ‫سال پرچالشی برای ‫اوبوزو بود، 463 01:09:11,856 --> 01:09:14,233 ‫اما تو نقش خودش به عنوان ‫رهبر جا افتاده. 464 01:09:18,529 --> 01:09:23,784 ‫و شاید حالا دوستی با اوبی دقیقاً همون چیزی‌ـه ‫که تو زندگیش بهش نیاز داره. 465 01:09:47,892 --> 01:09:51,312 ‫گیچوراسی دیگه ‫این‌جا رئیس نیست، 466 01:09:51,812 --> 01:09:57,860 ‫اما با حمایت از یه پشت‌نقره‌ای جوون‌تر و قوی‌تر، ‫داره نقش جدیدی رو پر می‌کنه. 467 01:09:59,778 --> 01:10:04,575 ‫اون دانش زیادی داره و کمک بزرگی ‫برای اوبوزو خواهد بود. 468 01:10:07,119 --> 01:10:11,248 ‫این ممکنه مهم‌ترین ‫نقش زندگیش باشه. 469 01:10:21,258 --> 01:10:27,264 ‫تتا نقش حیاتی تو حمایت از ‫انتقال قدرت ایفا کرده، 470 01:10:28,057 --> 01:10:31,018 ‫و اون و خانواده‌اش ‫حالشون خوبه. 471 01:10:34,480 --> 01:10:37,900 ‫بچه‌اش حالا تقریباً ‫دو سالشه. 472 01:10:41,195 --> 01:10:43,739 ‫داره قوی‌تر می‌شه 473 01:10:44,949 --> 01:10:46,533 ‫و شخصیتش شکل ‫می‌گیره. 474 01:11:05,970 --> 01:11:08,639 ‫اینیانگه روزهای ‫سختی رو گذرونده. 475 01:11:09,390 --> 01:11:11,433 ‫اون اولین بچه‌اش ‫رو از دست داد، 476 01:11:11,517 --> 01:11:13,060 ‫و فقط می‌تونیم ‫تصور کنیم 477 01:11:13,143 --> 01:11:16,855 ‫که این اتفاق تأثیر موندگاری ‫روش خواهد داشت. 478 01:11:18,649 --> 01:11:23,195 ‫اما حالا عضو ثابت گروه ‫پابلو شده... 479 01:11:27,491 --> 01:11:32,579 ‫و بخشی از چیزی که تو قلب ‫زندگی گوریل‌هاست. 480 01:11:38,377 --> 01:11:39,545 ‫خانواده. 481 01:11:49,555 --> 01:11:53,225 ‫گروه پابلو یه خانواده‌ی ‫بی‌نقص نیست. 482 01:11:54,977 --> 01:11:56,729 ‫هیچ خانواده‌ای بی‌نقص نیست‏.‏ 483 01:12:02,067 --> 01:12:06,655 ‫اما اون‌ها تو روزهای خیلی ‫سخت کنار هم موندن. 484 01:12:12,995 --> 01:12:17,207 ‫و همین الان اوضاع برای گروه پابلو ‫داره بهتر می‌شه... 485 01:12:21,086 --> 01:12:24,798 ‫همون‌طور که برای کل ‫گونه‌شون این‌طوره. 486 01:12:32,765 --> 01:12:36,560 ‫امروزه بیش از ششصد گوریل کوهی‏.‏‏.‏‏.‏ 487 01:12:36,643 --> 01:12:39,104 ‫تو کوه‌های ویرونگا ‫وجود دارن. 488 01:12:39,688 --> 01:12:44,818 ‫از زمانی که من تقریباً 50 سال پیش اون‌جا بودم، ‫جمعیت‌شون بیش از دو برابر شده. 489 01:12:57,790 --> 01:13:02,961 ‫این یکی از بزرگ‌ترین داستان‌های موفقیت تو حفاظت ‫از محیط زیسته که شاهدش بودم. 490 01:13:07,424 --> 01:13:11,428 ‫و شاید این به خاطر ارتباط ‫عمیقی‌ـه که آدم‌ها 491 01:13:11,512 --> 01:13:13,097 ‫با گوریل‌ها احساس می‌کنن. 492 01:13:14,056 --> 01:13:18,727 ‫ارتباطی که تو تمام ‫عمرم با من مونده. 493 01:13:22,773 --> 01:13:27,319 ‫و همه‌چیز با یه گوریل کوچولوی ‫خاص شروع شد. 494 01:13:32,533 --> 01:13:34,910 ‫با وجود یه شروع سخت ‫تو زندگی، 495 01:13:35,786 --> 01:13:39,915 ‫پابلو به یه رهبر قوی و ‫کاریزماتیک تبدیل شد. 496 01:13:45,295 --> 01:13:50,342 ‫اون تا آخرین لحظه به خانواده‌اش ‫وفادار موند. 497 01:13:56,557 --> 01:14:00,769 ‫این‌ها از آخرین تصاویر ‫ثبت‌شده از پابلو هستن. 498 01:14:02,980 --> 01:14:05,107 ‫در 33 سالگی، 499 01:14:05,190 --> 01:14:08,485 ‫وقتی داشت از گروهش در برابر یه گوریل ‫رقیب دفاع می‌کرد، 500 01:14:08,986 --> 01:14:11,905 ‫این پشت‌نقره‌ایِ ‫بزرگ کشته شد. 501 01:14:15,409 --> 01:14:17,870 ‫من هرگز اون‏.‏‏.‏‏.‏ 502 01:14:21,081 --> 01:14:24,168 و تأثیری که روی زندگیم گذاشت رو فراموش نمی‌کنم‏.‏ 503 01:14:24,793 --> 01:14:28,547 [پابلو، 2008 - 1974] 504 01:14:28,589 --> 01:14:30,174 ‫جمله‌ای که من ‫به کار می‌برم اینه، 505 01:14:30,257 --> 01:14:34,845 ‫"معنی و درک متقابل بیشتری در رد و بدل کردن ‫یه نگاه با یه گوریل وجود داره 506 01:14:34,928 --> 01:14:37,556 ‫تا هر حیوون دیگه‌ای ‫که می‌شناسم." 507 01:14:38,223 --> 01:14:39,641 هنوز سر حرفم هستم‏.‏ 508 01:14:40,142 --> 01:14:41,685 به نظرم‏،‏ همین‌طوره‏.‏ 509 01:14:55,616 --> 01:14:58,243 [راوی: دیوید آتنبورو]