مطمئنا یکی از قابل توجه ترین حیواناتی که تا به حال وجود داشته
و حتما یکی از مشهور ترین ها، دایناسور هست
تیرتنوسورس رکس
حیوانی که خلاقیت خیلی از ما ها رو تحریک کرده
چه جور حیوانی بوده؟
چه شکلی بوده؟ چه طور زندگی میکرده؟
حالا مطالعات علمی این سوالات رو پاسخ داده
و نه فقط درباره ی تی رکس
اما سایر انواع جانوری ای که در کنارش زندگی میکردن
و آخرین فناوری تصویربرداری به ما اجازه میده که اون ها رو زنده کنیم
سیاره ی زمین 66 میلیون سال پیش
آسمون ها پر از غول های پرنده هستن
توی دریا خزندگان هیولاوار بر عمق آب حکمرانی میکنن
و روی زمین انواع دایناسور ها
برای زنده موندن دست و پنجه میزنن
ما الان خیلی درباره ی دنیایی که توسط دایناسورها حمکرانی میشد میدونیم
این داستان اون هاست
زندگی در سخت ترین حالتش هست
در جنوب و شمال سیاره ی زمین
اما دایناسور ها تونستن که این نواحی قطبی تحت سلطه در بیارن
در شمال آمریکا این شکارچی کوچک، دروموسار
تونسته سه ماه تاریکی تقریبا مطلق رو با موفقیت پشت سر بذاره
و حالا بالاخره بهار رسیده
پوششی از پر داره
برای اینکه بتونه در بدنش تولید گرما کنه
و باید هر گرمایی که میتونه رو ذخیره کنه
چالشی برای همه ی دایناسور ها در این نواحی سرد
همون طور که به آرامی روی سطح یخ حرکت میکنه
مکان هایی که قبلا در اون ها غذا پیدا کرده رو چک میکنه
توی این دنیای یخی هیچ فرصتی اون قدر کوچک نیست که نادیده گرفته بشه
و برای موفق شدن، مثل همیشه
‫به زمان بندی خوب نیاز دارین.
البته در این نقطه در تاریخچه ی زمین
نواحی قطبی نسبتا گرم هستن
با این وجود این زمین ها تحت تاثیر تغییرات بزرگ فصلی قرار دارن
وقتی خورشید برای اولین بار در تقریبا 3 ماه طلوع میکنه
هر حیوانی باید آماده باشه تا بیشترین استفاده رو از نور آفتاب بکنه
و روز های گرمتری که توی راه هستن
دروموسار های کوچک باید با هم کار بکنن
اگه میخوان شکار بزرگی رو بگیرن
و الان اولین شانس فصل رو دارن
گله ای از هادروسارها
این دایناسور های منقار اردکی هر سال از اینجا عبور میکنن
ولگردانی که در جست و جوی گیاهان تازه ی بهار هستن
اون ها عظیم الجسه هستن
تنها شانسی که دروماسورها دارن اینه که با هم کار کنن
یه رودخونه رو به رو هست که گله باید ازش رد بشه
و دروموسار ها میدونن که بعضی ها زنده نمیمونن
همون طور که زمستان عقب نشینی میکنه یخ آب شده با قدرت جریان میگیره
گله باید از این آب پرفشار در جریان عبور کنه
رهبر ها سعی میکنن امن ترین مسیر رو انتخاب کنن
گله با احتیاط راه میرن
بچه ها نزدیک پدر و مادرشون میمونن
اگه پاشون رو جای اشتباهی بذارن ممکنه به قیمت زندگیشون تموم بشه
بزرگترها منتظر نوبتشون هستن و عصبانی هستن
و این مشکل اون ها به دروموسار ها فرصتی میده
هدف اون ها بچه ها خواهند بود
ترس بین گله پراکنده میشه
چیزی که باید عبور منظمی میبود تبدیل به آشوب میشه
بچه ها و پدر و مادر ها از هم جدا میشن
یه فرار از روی شانس
گروه دوباره شکل میگیره و سفرش رو ادامه میده
دروموسارها به نظر میاد فرصتشون رو از دست دادن
اما رودخانه کارشون رو براشون انجام داده
همیشه تلفاتی وجود داره
یه مهمونیه. و غذایی بیشتر از اون چیزی که در طول زمستان داشتن
توی دنیای یخی فرصت های فصلی کوتاه هستن
بهار کوتاهه و تابستان به زودی تموم میشه
خیلی کار برای انجام دادن هست قبل از اینکه چالش های زمستان برگرده
در پایین جریان، با گسترش رودخانه ها و شروع به کند شدن میکند
آن ها شروع به انداختن بارهای گل و لای خود میکنند
و شبکه ای از جزایر ظاهر میشود
برخی از حیوانات از الان دارن
برای مراسم های بهار غنیمت میشمارند
بهار بالاخره از راه میرسد
ده ها اورنیتومیموس نر در حال آماده سازی هستند
برای مهم ترین لحظه سال
این دایناسورهای عجیب شترمرغ مانند امنیت این جزایر را انتخاب میکنند
‫برای خراش دادن دهانه های کم عمق، ‫مرحله اول ساخت لانه
وقتی ماده ها فرا میرسند
آن ها جفت گیری با نرهایی را انتخاب میکنند که بهترین را ساخته است
آن هایی که دیر میرسد متوجه میشوند که جای خالی وجود ندارد
تنها فضای باقی مانده در حاشیه جزیره قرار دارد
و پیدا کردن مکان برای لونه تنها شروع کار است
زمانی که در نهایت تخم ها گذاشته میشوند
آن ها باید گرم نگه داشته شوند در بستری از پوشش گیاهی
پیدا کردن لوازم لونه سازی آسان نیست
به همین دلیل است که بعضی اورنیتومیموس ها دست به دزدی میزنند
یکی از فواید دیر رسیدن
اینه که همسایه های شما کار سخت را انجام دادند
یک لونه محافظ نشده خیلی وسوسه کننده‌ست
در همچین کلونی هایی دزد ها خیلی زیادند
‫که برخی از مواد تودرتو، ‫در یک زمان یا زمان دیگر
تقریبا بخشی از تمام لانه های جزیره بوده
ولی دزدیدن خیلی ریسکی است
در حین دزدی دستگیر شده اند
چند تا هاردراسور ها میچرخند
آن ها شاخه های برگدار را خواهند خورد
پس باید بلد باشی چطور از املاک خودت محافظت کنی
تکمیل مهارت های لانه سازی ممکن است چندین سال طول بکشد
اما موفقیت تنها به تجربه بستگی ندارد
‫در یک مستعمره شلوغ، ‫همیشه یک قربانی بالقوه دیگر وجود دارد
‫برای اورنیتومیموس، ‫این جزایر رودخانه ای پناهگاهی خواهند داشت
برای هر دو تخم مرغ و بچه ها وقتی از تخم بیرون می آیند
در شمال، دما کمتر است و شرایط سخت تر است
به هر حال این جایی است که کرستد هاردراسر های عظیم الجثه دارند میروند
که از یک قسمت به خصوص استفاده کنند
یکی که یه چیز مخصوص در در خود دارد
گردن این دایناسور ها خیلی ظریف هستند
و مثل اسمی که بهشون دادند
اولوروتیتانه غول پیکر
تماس های آن ها توسط تاج های سرشان که توخالی هستند تقویت میشود
آن ها به سمت یکی از بزرگترین مناطق آتشفشانی جهان میروند
که خیلی مکان خطرناکی است
‫اما اولروتیتان ها هر ساله به آنجا باز میگردند…
چون آتشفشان ها زمین را به ویژه گرم نگه میدارند
پس اینجا جاییه که لونه میکنند
شن های آتشفشانی گرم به عنوان انکوباتور برای تخم های آن ها عمل میکند
و چند هفته بعد با رسیدن گله، تخم ها از تخم بیرون می آیند
هاردراسور ها مراقب بچه های خود هستند
لقمه گیاهان می آورند تا آن ها بخورند
هر لانه ممکن است شامل بیش از 20 جوان باشد
بچه ها در یک زمان تابستانی کوتاه اما پربار آمده اند
با سوخت خورشیدی که هفته ها هرگز غروب نمیکند
دم اسبی ها اینجا سریع رشد میکنند
و به تعداد کافی برای تغذیه کل گله
این گیاهان حاوی مواد مغذی بیشتری هستند از سرسبزترین چمن
‫و در روزهای طولانی تابستان، ‫نوزادان هادروسور به سرعت رشد میکنند
در سال اول به نصف سایز بالغ خودشون میرسند
در حال حاضر، این تالاب های آتشفشانی
پربازده ترین مکان ها هستند در این سیاره
هم بالا
و زیر سطح دریا
اما همین بهره وری مشکلاتی را برای هادروسارها به ارمغان می آورد
استخرهای گرم و کم عمق بسیار عالی هستند محل پرورش
برای پشه ها
هر سال این بهشت تبدیل به جهنم زنده میشود
هاردسور ها به طرز شگفت انگیزی پوست لاغری دارند
بنابراین دفاع کمی در برابر حشرات دارند
تحریک مداوم غذا خوردن را سخت میکند
و به طرز خطرناکی ضعیف میشوند
و نوزادان ممکن است خون از دست بدهند در مقادیر تهدید کننده زندگی
در نهایت، گله مجبور به حرکت می شود برای فرار از طاعون
‫اگر جوانان نتواند ادامه دهد، ‫مادرانشان آن ها را رها میکنند
‫هر چه بالاتر میروند، ‫بادهای قوی تر کمی تسکین میدهد
اما فقط برای کسانی که میتوانند تا این حد راه بروند
‫از صدها نوزاد هادروسور متولد شده، ‫تنها یک نفر در سال اول زندگی خود زنده میماند
اما آن هایی که شانس خوبی برای رسیدن به بزرگسالی دارند
با لانه سازی در این دره آتشفشانی
والدین به بچه های خود بهترین شروع ممکن در زندگی را میدهند
اگرچه تابستان کوتاه و گرم قطبی زمان فراوانی است
همچنین میتواند خطراتی را به همراه داشته باشد
هوای گرم بالا میرود و به صورت الکتریکی شارژ میشود
و این باعث مکرر و طوفان های رعد و برق شدید میشود
در شمال آمریکا
رشد سرسبز با نور مداوم خورشید سوخت
اکنون خشک پخته شده است
بیشتر حیوانات از شعله های آتش فرار میکنند
‫اما برای برخی، ‫فاجعه فرصت ایجاد میکند
این دایناسور 6 فوتی یک ترودونتید
یکی از اعضای کوچک گروه تروپود است
چشم های بزرگش یک چهره ناز به او میدهد حتی در این تاریکی دودی
و برای سایز. در بین بقیه موجودات روی سیاره بزرگترین مغز رو داره
اون باهوش ترین. سازش پذیر ترین و شکارچی ماهری در قطب شمال است
در لبه ی آتش
ترودونتید ها کنار هم جمع شده تا از حیواناتی که در حال فرار از آتش هستند تغذیه کنند
‫هرچیزی که آتش رو منتشر میکنه. ‫ فرصت های بیشتری رو مهیا میکنه
برای باهوش ترین شکارچی قطب شمال در زمان خودش
موفقیت
با تمام شدن تابستان کوتاه
جنگل هایی که حرارت تابستان رو تحمل کردند شروع به تغییر رنگ میکنند
آخرین شکوفایی پاییز است. قبل از اینکه ماه های تاریکی شروع بشه
در قطب جنوب یخ به بلند ترین کوه ها میچسبد
حتی در ماه های تابستان
ولی حالا با افت دما و کوتاه شدن روز
زمستان قطبی باری دیگر در سراسر سرزمین پخش میشود
حیوانات حالا باید خودشونو برای برگشتش آماده کنند
نیمکره جنوبی نژاد های دایناسور مخصوص خودش رو دارد
این 3 آنتارکتوپلتا های جوان. دایناسور کوچک و گیاه خوار
و همچنین آن ها یکی سخت پوست ترین حیوانات این دنیا هستن
با این حال بچه ها کنار هم امن تر اند
در این جنوب دور
گیاهانی که بهشون نیاز دارند رشد شان برای ماه های متوالی متوقف شد
در حالی که زمستان میرسد. این نوجوانان وقت بیشتری رو استراحت میکنند
پناه گرفتن در کنار یکدیگر باعث حفظ گرما و همچنین انرژی میشود
با اندام جلویی نیرومند میتوانند این لانه ی زمستانی رو بزرگ تر کنند
ولی هر بار که بر میگردند مقداری رشد کرده اند
لانه شان مقداری کوچکتر به نظر میرسد
و ارتباط برادرانه مقداری سست میشود
برای هر حیوان در حال رشدی این زمان زمان آسیب پذیری است
یک زمانی که باید جدا شوند
و هر کدام اولین قدم های آزمایشی خود رو بر میداره برای پیدا کردن قلمروی مخصوص خود
گله های هاردراسور ها دوباره در حال حرکت هستند
با داشتن غذای کمی برای خوردن این هربریور های بزرگ بازمیگردند
که در سرزمین های گرم تر به دنبال غذا بگردند
که بقیه رو رها میکنند که زمستان سرد رو تحمل کنند
پیدا کردن یک مکان مناسب
میتواند حیوانات رو از محل تولدشون خیلی دور کند
این یک جستجو است که همه از پسش بر نمی آیند
یک قلمرو خوب باید مکانی برای پناهگاه داشته باشد
یک غار البته
حتی در سردترین ماه ها
دمای بیشتر غارها به سختی متفاوت است
اما او اولین نفر نیست جذب این یکی بشه
این غار میدرخشد
اینها فریب های کوچک هستند لارو پشه قارچی
که نور تولید میکنند برای جذب طعمه حشرات خود
این مکان بهترین است
برای فرار یک قطب جنوب بدترین هوای زمستانی
او زیر ستاره های زنده عجیب در امان خواهد بود
در حالی که در بیرون شروع به ریزش برف میکند
‫در سردترین ماه ها، ‫شمال دور قطب شمال میتواند یخ بزند
به یک سرزمین عجایب زمستانی تماشایی
همه ی دایناسور ها برای رفتن تصمیم نمیگیرند یا به دنبال پناهگاه
بزرگترین آن ها برای دوام آوردن قدرت دارند
پاچیرایناسور ها
گیاهخواران دو تنی با سرهای زره پوش فوق العاده
آن ها به جنگل پناه میبرند
کندن آخرین برگ ها از درختان خفته
و ریشه زایی از طریق سرخس برای میوه های افتاده
دوران پاییزی تمام شد
اما مردان کمتر مسلط هنوز هم تلاش میکنند به سمت بالا بردن سلسله مراتب اجتماعی
اما یادشون رفته رئیس کیه
این گاو نر پیر هنوز یک نیروی مهیب است
و کسی که خیلی ها جرعت دعوا با آن را ندارند
مردان مبارز به سختی وقت دارند برای خوردن یا استراحت
‫با کمبود غذا، ‫بازسازی قدرت سخت است
و زخم ها زمان طولانی تری برای بهتر شدند میگیرند
‫برای بدتر شدن اوضاع…
قدرتمندترین شکارچی قطب شمال همیشه در حال حرکت است
نانوزکواروس
یه فمیل کوچکتر تی رکس
اما هنوز آنقدر بزرگ هست که با پاچیرایناسور در بیفتد
‫برای این دشمنان قدیمی، ‫در این شرایط
نبرد حل خواهد شد نه با سوپرایز، بلکه با استراتژی
‫در میان درختان، ‫برای گله سخت است که به عنوان یکی بایستد
افراد میتوانند به سرعت منزوی شوند
گله عصبی عقب نشینی تاکتیکی میکند برای باز کردن زمین
و نانوسکوار ها دنبال میکنند
‫اینجا ، ‫گله قادر خواهد بود صفوف را ببندد
و دیواری غیر قابل نفوذ را تشکیل میدهند از سر و ماهیچه های زره پوش
کولاک بدتر میشود
این یک بن بست ناآرام است
این درگیری ها برای روز ها میتواند ادامه پیدا کند
گله باید سالم بماند تا زمانی که به هم بچسبند
اما نانوکسورها وقت خود را استفاده میکنند
و گهگاه برای نقطه ضعف امتحان میکنند
کولاک اکنون یک آتش بس موقت به همراه دارد
اما لحظه ای که تمام میشود جنگ ادامه پیدا میکند
در این آزمون عصاب
‫تمام چیزی که لازم است برای یک حیوان ‫برای شکستن رتبه…
ترس سریع پخش میشود
‫با گله در حال فرار، ‫شکارچیان شانس دارند
و همینطور که تعقیب و گریز ادامه پیدا میکند
یکی از آن ها جا میماند
تا زمانی که تنها کاری که او میتواند انجام دهد این است که بچرخد و با مهاجمان خود رو به رو شود
یک پاچیرایناسور نبرد را باخته
اما نبرد اصلی تمام زمستان ادامه پیدا میکند
حیوانات اینجا اکنون با ماه ها تاریکی مطلق روبرو هستیم
قبل از اینکه خورشید برگردد و آرامش بیاورد به موجودات خارق العاده
در یک جهان پر از یخ
در برنامه بعدی ما قبل تاریخ
یک غول پرنده به اندازه یک زرافه شکار خود را شکار میکند
در میان درختان درهم تنیده از یک جنگل ماقبل تاریخ
و زیر سایه بان در این سیاره سبز
‫کمین دایناسورها، نمایش، ‫و حتی سفر به زیر زمین
برای کشف علم پشت داستان ها
به صفحه نمایش سیاره ماقبل تاریخ بروید